Fen bilgisi öğretmenlerinin proje tabanlı öğretim yapabilmelerine ilişkin özyeterlilikleri

Bu çalışmanın amacı, 2013-2014 öğretim yılında Malatya ilinde görev yapmakta olan fen bilgisi öğretmenlerinin proje tabanlı öğretim yapabilme özyeterliliklerini araştırmaktır. Çalışmada tarafımızca geliştirilen 24 ifadeli 5'li likert tipi bir proje tabanlı öğretim özyeterlilik ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin faktör yüklerinin 0.54 ile 0.80 arasında değişen 5 faktörden oluştuğu ve güvenirlik çalışması için hesaplanan iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alpha değeri ise 0.92 bulunmuştur. Elde edilen bulgular ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Çalışmanın diğer aşamasında geliştirilen 24 maddelik proje tabanlı öğretim özyeterlilik ölçeği Malatya ilinde görev yapmakta olan 39'u erkek, 37'si kadın olmak üzere toplam 76 fen bilgisi öğretmenine uygulanmıştır. Öğretmenlerden 57'si eğitim fakültesi mezunu iken 19'u ise fen-edebiyat fakültesi mezunudur. Çalışmaya katılan öğretmenlerden 54'ü 0-15 yıldır, geri kalan 22'si de 16 yıl ve daha uzun süredir görev yapmaktadır. Öğretmenlerden 52'si il, 24'ü de ilçede görev yapmaktadır. Belirtilen tüm bu kriterlere göre fen bilgisi öğretmenlerinin proje tabanlı öğretim yapabilmeye ilişkin özyeterlilikleri incelenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak nedensel karşılaştırmalı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Oluşturulan ölçek likert tipinde olup 1-5 arasında puanlanmıştır. Ölçekten elde edilen verilerin analizinde SPSS 21.0 (Statistical Package for Social Science) paket programı kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar %95 (p<0.05) anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonunda, fen bilgisi öğretmenlerinin proje tabanlı öğretim uygulamalarına yönelik özyeterlilik düzeyleri 4.16 olarak tespit edilmiştir. Buna göre çalışılan öğretmenlerin fen eğitiminde proje tabanlı öğretim özyeterlilik düzeylerinin yüksek olduğu söylenebilir. Yapılan istatistiksel analizler neticesinde kadın öğretmenlerin özyeterlilik düzeyi erkeklerden daha yüksek bulunmuş ancak gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Eğitim fakültesinden mezun olan öğretmenlerin özyeterlilik düzeyleri fen-edebiyat fakültesinden mezun olanlara göre daha yüksek bulunmuş olmakla birlikte bu fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Yapılan istatistiksel analiz neticesinde 15 yıl ve daha az çalışan öğretmenlerin özyeterlilikleri, sadece dönüt verme ve altenatif değerlendirme boyutunda, 16 yıl ve daha uzun süredir çalışan öğretmenlerin özyeterlilik inançlarından istatiksel açıdan anlamlı çıkmıştır (p<0.05). İlçede görev yapan öğretmenlerin genel özyeterlilik inançları, ilde görev yapanlardan daha yüksek bulunmuş ancak gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Buna karşın ilçede görev yapan öğretmenlerin özyeterlilik inançlarının "proje sürecine hakimiyet-rehberlik etme", "planlama-hazırlık yansıtma" ile "dönüt verme ve alternatif değerlendirme" boyutlarında ilde görev yapanlardan istatistiksel açıdan anlamlı şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Öğretmeni, Proje Tabanlı Öğretim, Özyeterlilik