Fen bilimleri dersi insan ve çevre ünitesinde yaratıcı drama yönteminin kullanılmasına yönelik bir eylem araştırması

Araştırmanın amacı, fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan "İnsan ve Çevre" ünitesinde öğrencilerin yaşadıkları öğrenme sorunlarını çözmeye yönelik eylem planı hazırlamak ve bu planın etkililiğini araştırmaktır. Bu amaçla araştırmanın planlanması ihtiyaç analizi grubu ve uygulama grubu olmak üzere iki farklı grupla gerçekleştirilmiştir. İhtiyaç analizi grubundan alınan verilerle öğrencilerin "İnsan ve Çevre" ünitesini öğrenmeleri önündeki engeller belirlenmiştir. Bu engelleri ortadan kaldırmak için yaratıcı drama yönteminin kullanıldığı bir eylem planı hazırlanmıştır. Eylem araştırması deseniyle tasarlanan çalışmada veri toplama araçları olarak açık uçlu sorulardan oluşan doküman, yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem kullanılmıştır. Uygulama 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kayseri İlinde bulunan bir özel okulda beş hafta boyunca, 10 oturum (20 ders saati) devam etmiştir. Uygulama sonrasında katılımcılardan elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. İhtiyaç analizi grubu ile gerçekleştirilen çalışmanın sonunda sınıf dışında, öğrenenin doğrudan deneyimlemesine olanak sağlayan grup çalışmalarının İnsan ve Çevre Ünitesine ait konuların öğrenimine katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Uygulama grubu ile gerçekleştirilen çalışmanın sonunda ise "İnsan ve Çevre" ünitesinin öğretiminde yaratıcı drama yönteminin kullanılmasının grup çalışmaları ile iletişim ortamı oluşturduğu, düşünceleri ifade etmeye teşvik ettiği, doğaçlama ve rol oynama gibi tekniklerle anlamlı öğrenmeyi sağladığı, yaşamdan deneyimlerin kullanılmasına olanak sağlayarak eğlenerek öğrenmeye katkıda bulunduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda yaratıcı drama yöntemini uygulayacak öğretmenlere süreç boyunca karşılaşabilecekleri durumlara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Araştırmacılara ise çevre eğitimi kapsamına alınabilecek farklı bir üniteye yaratıcı drama yönteminin katkısına ilişkin çalışmalar yapmaları önerisinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yaratıcı drama, eylem araştırması, insan ve çevre ünitesi