Fen bilimleri dersi öğretim programının matematik, bilişim, teknoloji ve sanat dersleri ile disiplinler arası entegrasyonuna yönelik çalışmaların incelenmesi

Bu araştırmada, Fen Bilimleri dersi öğretim programının; matematik, bilişim, teknoloji ve sanat derslerine yönelik öğretim programlarıyla disiplinler arası entegrasyonunun yapıldığı çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda ülkemizde gerçekleştirilen disiplinler arası entegrasyon ile ilgili çalışmalarda, 3-8. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımları ile ilişkilendirilmiş diğer disiplinlere yönelik kazanımlar ya da konular tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yoluyla toplanarak betimsel ve içerik analizi uygulanmıştır. Veri toplama sürecinde öncelikle Google Akademik, ULAKBIM, Dergipark, YÖK tez vb. veri tabanları; "disiplinler arası entegrasyon", "STEM", "FeTeMM", STEM eğitimi", "STEM öğretimi", "STEM uygulamaları" vb. anahtar kelimeler kullanılarak alan yazın taranmıştır. Alan yazın taraması sonucunda elde edilen ulusal yayınlar (kitap, makale, tez ve raporlar) incelenmiş ve içerisinde ilköğretim 3-8 düzeyinde fen kazanımları ile matematik, bilişim, teknoloji ve sanat alanlarına yönelik derslerden en az biriyle ilişkilendirmenin yapıldığı toplam 110 yayın araştırma kapsamına alınmıştır. Elde edilen yayınlar, ilgili ilişkilendirmelere ait sınıf seviyesi, yayın yılı, konu alanı/ünite adı, disiplinler ve yayın türüne göre detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Elde edilen veriler tablo ve grafiklerle ortaya konmuştur. Tüm yayın türlerinde fen konularıyla ilişkilendirmenin en çok yapıldığı sınıf düzeylerinin 6. ve 7. sınıf, derslerin ise Matematik ile Teknoloji ve Tasarım dersleri olduğu görülmektedir. Fende en fazla ilişkilendirme "fiziksel olaylar", en az ise "dünya ve evren" konu alanları ile yapılmıştır. Matematik dersinden en çok "geometri ve ölçme", "geometri" ve "sayılar", Teknoloji ve Tasarım dersinden "mühendislik ve tasarım", "ürün tasarlama" ve "inovatif düşüncenin geliştirilmesi ve fikirlerin korunması", Görsel Sanatlar dersinden "görsel iletişim ve biçimlendirme", Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersinden ise "bilişim teknolojileri", "ürün oluşturma", "programlama", "kodlama" ve "yazılım" konularında ilişkilendirmeler yapıldığı tespit edilmiştir. Bu araştırma bulgularının, ülkemizde disiplinler arası entegrasyona yönelik çalışmaları ve bugüne kadar fen bilimleri dersi ile yapılmış ilişkilendirmeleri özetlemesi, program ile ilgili düzenleme çalışmaları yapılması, bu konuda çalışma yapmak isteyecek araştırmacılara yol göstermesi, etkinlik hazırlamak isteyen öğretmenlere destek olması, alandaki eksikliklerin belirlenmesi ve tartışılması konusunda önemli katkı sağlayacağı düşünülmekte ve yeni araştırmalara ışık tutması beklenmektedir.