Fen bilimleri dersinde yapılan yazma etkinliklerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri

Bu çalışmanın amacı, ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde gerçekleştirilen yazma etkinliklerine ilişkin öğrenci ve sınıf öğretmenlerinin görüşlerini incelemek ve bu etkinliklerin fen bilimleri öğretim sürecindeki rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı temel alınmış olup fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Bu çalışmada, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Şanlıurfa ilinde görev yapan 21 sınıf öğretmeniyle gerçekleştirilmiş; ayrıca bu öğretmenlerin 24 öğrencisiyle görüşmeler yapılmış ve öğrencilerin ulaşılabilen defter ve kitapları incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan öğretmen ve öğrenci görüşme formlarından ve defter kitap inceleme formundan yararlanılmıştır. Veriler, betimsel analizin tümdengelimci kodlama yöntemiyle analiz edilmiş; kodlardan temalar türetilerek sunulmuştur. Elde edilen veriler için tema ve kodlar oluşturulup tablolar hazırlanmıştır. Daha sonra oluşturulan temalar birbiriyle ilişkilendirilerek verilerin yorumlanması gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda çalışmaya katılan sınıf öğretmenlerinin; fen bilimleri dersinde çoğunlukla geleneksel yazma etkinliklerinden özet, not tutma vb. yer verdiği, çağdaş yazma etkinliklerinden kavram haritası, deney raporu, proje, poster vb. yeterli düzeyde yer vermediği görülmüştür. Yazma etkinliklerinin kullanım amacı olarak özet, tekrar, ders notu, öğrencinin hatırlaması, öğrendiği bilgiyi pekiştirmesi gibi temel düzeydeki kazanımlara odaklanılmış olup, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine katkı sağlayacak şekilde kullanılmadığı görülmüştür. Öğrencilerin kullandıkları yazma etkinlikleri öğretmenlerin söylediğine paralel olarak klasik yazma etkinlikleri ile sınırlı kalmıştır. Defter ve kitaplarda kullanılan yazma etkinlikleri özet, not tutma, söyleneni yazma vb. şekilde kullanılmış olup; amaç olarak da tekrar, hatırlama, kavrama gibi bilişsel amaçlarla sınırlı kalmıştır. Fen bilimlerinde kullanılan yazma etkinlikleri çeşitlendirilerek, üst düzey düşünme becerilerini geliştiren uygulamalara yer verilmelidir. Deney, proje, poster, mektup ve broşür gibi etkinlikler artırılmalı, kitaplarda var olan bu etkinlikler yapılmalıdır. Defterler ise yalnızca not tutma aracı değil, bilgiyi yapılandırma aracı olarak kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri, Yazma etkinlikleri, Sınıf öğretmenleri, Öğrenci görüşleri