Fen bilimleri öğretmen adaylarının fizik ile ilgili öz-yeterlik ve bilimsel epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin araştırılması

Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde Fen Bilimleri Öğretmenliği programına devam eden öğretmen adaylarının demografik özellikleri, fizik ile ilgili öz-yeterlik ve bilimsel epistemolojik inançları arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde Fen bilimleri öğretmenliği programına devam eden öğretmen adaylarının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Fen bilimleri öğretmen adaylarının fizik öz-yeterlikleri ve bilimsel epistemolojik inançlarını ölçmeyi amaçlayan bu çalışmaya 1.-4. sınıflardan 257 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama araçları kullanılmıştır. Tarama yöntemi ile yürütülmüş olan araştırmanın verileri, Adams ve diğerleri (2006) tarafından geliştirilmiş olan "The Colorado Learning Attitudes about Science Survey" ve Şahin (2010) tarafından uyarlanmış olan "Colorado Fizik ve Fizik Öğrenmeye Yönelik Epistemolojik İnanç (COFFEİ)" ölçeği ve Lin ve Tsai (2013) tarafından geliştirilmiş olan ve Alpaslan (2017) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Fizik Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Bahsedilen 2 ölçek de Likert tipinde ve ilgili alan içerisinde güvenilir ve geçerli ölçeklerdir. Bu çalışmanın sonucunda fen bilimleri eğitimi alanındaki öğretmen adaylarının fizik öz-yeterlikleri ve fizik öğrenmeyle alakalı epistemolojik inanışları arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Cinsiyete göre fizik ile ilgili özyeterlikleri ve epistemolojik inançları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Sınıflara göre ise fizik öz-yeterlikleri için istatiksel olarak anlam ifade etmekte olan bir fark saptanmıştır. Öğretmen adayları öğrenimleri süresince pedaogojik alan bilgilerinin artmasıyla birlikte alana ilişkin dersleri aldıkça öz-yeterliklerinin de attığı görülmektedir. 3 ve 4. sınıf öğretmen adaylarının puanları, 1. sınıf öğretmen adaylarının puanlarından çok daha yüksek olduğu görülmüştür. Sınıflara göre fizik öğrenme ve fizikle alakalı epistemolojik inanç puanlarında istatiksel açından herhangi bir fark bulunmamıştır. Akademik başarı ortalamalarına göre fizik öğrenme ve fizik öz-yeterlikleri ile alakalı epistemoloji inanç puanlarında ise istatiksel açıdan anlam ifade etmekte olan farklar saptanmıştır. Çok başarılı ve başarılı olan öğretmen adaylarının, çok daha fazla epistemolojik inanç ve fizik öz-yeterlik puanına sahip oldukları görülmüştür. Başarılı olan öğrencilerin epistemolojik inançları ve fizik öz-yeterlikleri yüksektir.