Fen bilimleri öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamaları, deney raporları ve Vee diyagramları ile ilgili görüşlerinin incelenmesi

Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamaları, deney raporları ve Vee diyagramı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada öğrencilerin Vee Diyagramı uygulamasına ilişkin görüşlerinin neler olduğunu ortaya koymak amaçlandığından, betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma 2021-2022 öğretim yılı güz döneminde 14 haftalık bir süreçte Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü 1. sınıfında öğrenim gören ve Kimya I laboratuvar uygulamaları dersini alan toplam 36 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu ders kapsamında ilk hafta öğrencilere dersin işleyişi laboratuvar güvenlik kuralları, laboratuvarda kullanılan araç ve gereçler, laboratuvar raporları (klasik ve Vee diyagramı) hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci ve üçüncü hafta yapılan deneylerde öğrencilerden deney raporlarını klasik deney raporu formatında, dördüncü haftadan sonra yapılan deneylerde öğrencilerden deney raporlarını Vee diyagramı formatında hazırlamaları istenmiştir. Kimya I laboratuvar uygulamaları dersinde 9 deney "Karışımların Ayrılması, Damıtma İle Ayırma, Tepkime Çeşitleri, Kütlenin Korunumu Yasası, Maddenin Fiziksel Halleri, İyonik Katılar ve İletkenlik, Gazların Yayılma Hızlarının Karşılaştırılması, Sıvıların Yüzey Gerilimi, Sıvılarda Akışkanlık ve Vizkozite" raporu öğrencilere Vee diyagramı formatında hazırlatılmıştır. Uygulamalardan sonra fen bilimleri öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamalarında gerçekleştirdikleri çalışmalar ile ilgili görüşlerini ortaya çıkarmak için 3 nicel ve 1nitel olmak üzere toplam 4 veri toplama aracı kullanılmıştır. Nicel veriler "Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Uygulamalarına Yönelik Düşünceleri Anketi, Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Deney Raporlarına Bakış Açısı Anketi, Vee Diyagramına Karşı Tutum Ölçeği", nitel veriler "Vee Diyagramı Kullanımına İlişkin Öğrenci Görüş Formu" ile toplanmış ve çalışma tamamlanmıştır. Araştırmada kullanılan nicel verilerin analizinde betimsel istatistiklerden yüzde ve frekans hesaplaması yapılmıştır. Verilerin görselleştirilmesi için Tableau 2021.1 programı, nitel olarak toplanan öğrenci dökümanlarının analizi için içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularında, öğretmen adaylarının laboratuvar uygulamalarına yönelik düşünceleri anketi sonuçlarına göre en fazla olumlu düşünce %94.3 katılım ile "Laboratuvar çalışmaları amacına ulaşıyor." maddesi olmuştur. Öğretmen adaylarının deney raporlarına bakış açıları anketi sonuçlarına göre, %80'ni deney sonunda rapor yazacakları için deney esnasında daha dikkatli olduğunu ifade etmiştir. Öğretmen Adaylarının Vee diyagramlarına yönelik tutumlarına ilişkin "Vee diyagramları deney sürecini bütün olarak görebilmemiz için çok iyi bir araçtır." maddesini büyük çoğunluğu (%45.7+%34.3) olumlu olarak cevaplamıştır. Araştırmanın nitel bulgularında, öğretmen adaylarının Vee diyagramına ilişkin görüşlerine yönelik olarak öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu deney raporlarını "Vee diyagramı formatında" hazırlamak istediğini bildirmiştir. Öğretmen adayları deney raporu olarak Vee diyagramı kullanımının teori ile uygulama arasındaki ilişkiyi göstermede, kavram yanılgılarını gidermede, yeni bilgiler öğrenmede ve anlamlı öğrenmenin gerçekleşmesinde faydalı bir öğrenme materyali olduğunu düşünmektedirler. Fen bilimleri öğretmen adayları ileride öğretmen olacakları zaman kendi öğrencilerine de bu yöntemi öğretip, uygulayacaklarını bildirmişlerdir. Araştırma sonucunda, laboratuvar uygulamaları dersinin önemli bir parçası olan deney raporlarının Vee diyagramı formatında hazırlanmasının öğretmen adayları açısından oldukça faydalı bir öğrenme aracı olduğu söylenebilir. Şüphesiz laboratuvar uygulamaları fen bilimleri derslerinin önemli bir parçasıdır. Günümüzde yenilikçi eğitim yönelimlerinin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu yenilikçi eğitim uygulamalarının laboratuvar derslerinde de kullanılması daha nitelikli öğretmenlerin yetiştirilmesine katkı sağlayacaktır. Anahtar Sözcükler: Laboratuvar Uygulamaları, Deney Raporu, Vee diyagramı.