Fen bilimleri öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefelerinin ve epistemolojik inançlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefelerini ve epistemolojik inançlarını, çeşitli değişkenler açısından belirlenmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2020/2021 eğitim ve öğretim yılında Tokat ili ve ilçelerindeki devlet ortaokullarında görev yapan 149 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre gerçekleşen çalışmada verilerin toplanmasında Eğitim İnançları Ölçeği ve Epistemolojik İnançlar Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, mezun olunan fakülte ve eğitim durumları değişkenlerine göre incelenmiş, epistemolojik inançlar ile eğitim felsefeleri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, Mann-Whitney U, ANOVA ve Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmadaki bulgulara göre fen bilimleri öğretmenlerinin en çok varoluşçuluk ve en az esasicilik eğitim felsefelerini benimsedikleri görülmüştür. Varoluşçuluk eğitim felsefesini kadın öğretmenlerin, esasicilik eğitim felsefesini erkek öğretmenlerin ve genç yaştaki öğretmenlerin, yeniden kurmacılık ve daimicilik eğitim felsefelerini mesleki tecrübesi fazla olan öğretmenlerin daha fazla benimsediği tespit edilmiştir. Fen bilimleri öğretmenleri epistemolojik inançlardan bilginin kaynağı uzmandır ve öğrenme yetenek işidir alt boyutu ve ölçek genelinde gelişmiş inançlara sahipken, öğrenme çabaya bağlı değildir ve bilgi tek ve kesindir alt boyutlarında orta düzey inançlara sahip oldukları yani güçlü bir inanca sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Epistemolojik inançların öğrenme çabaya bağlı değildir ve bilgi tek ve kesindir alt boyutlarında erkek öğretmenlerin daha gelişmiş inanca sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca bilgi tek ve kesindir alt boyutunda genç yaştaki öğretmenlerin, mesleğinin ilk yıllarında bulunan öğretmenlerin ve eğitim fakültesi mezunu öğretmenlerin daha gelişmiş inanca sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıyeten öğretmenlerin yüksek lisans mezunu olup olmamalarının benimsedikleri eğitim felsefesini ve epistemolojik inançlarını etkilemediği belirlenmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefeleri ile epistemolojik inanç alt boyutları arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür.