Fiğ+arpa yeşil gübre karışımlarının farklı çiçeklenme dönemlerinde toprağın azot kazancına (nmin), biyolojik aktivitesine ve bitki biyomas verimine etkisi

Tarla koşullarında yürütülen bu çalışmada fiğ+arpa yeşil gübre bitkilerinin üç farklı karışım oranı, iki farklı çiçeklenme döneminde (%10 ve %90) toprağa karıştırılmıştır. Toprağa karıştırılmasının ardından 0-20 cm derinlikten toplamda yedi dönemde alınan toprak örneklerinde bitki verimi (biyomas), azot mineralizasyon hızı ve miktarı, toprak solunumu, dehidrogenaz aktivitesi (DHG) ve mineral azot formları (NH4-N ve NO3-N) konsantrasyonu üzerine etkisi belirlenmiştir. Mikrobiyal aktivite ile mineral azot konsantrasyonları kontrol parsellerine göre %10 çiçeklenme parselleri için %14-77 arasında (ortalama %35) bir artış gösterirken, %90 çiçeklenme parsellerinde ise bu düzey %9-117 arasında (ortalama %55) gerçekleşmiştir. Bağımlı değişkenleri kontrol parseline göre en fazla etkileyen uygulama her iki çiçeklenme dönemi için de ortalama %36'lık artış ile F60A40 uygulamasında olmuştur. Fiğ baklagil bitkisi ile karışım olarak uygulanan arpa buğdaygil bitkisinin, yeşil gübrelemedeki karışım oranının artmasına bağlı olarak toprak solunumu, DHG, azot mineralizasyon hızı ve miktarı değerlerinin yükseldiği ve sürdürülebilir hâle geldiği belirlenmiştir. En yüksek mikrobiyal aktivite değerleri, %90 çiçeklenme ve karışım olan parsellerden elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen tüm bulgular ışığında, çalışmanın yürütüldüğü Ege Bölgesi ve benzeri iklim koşullarına sahip diğer bölgeler için topraktaki mikrobiyal aktiviteyi artırmak amacıyla %60+%40 oranında fiğ+arpa yeşil gübre karışımının %90 çiçeklenme döneminde toprağa karıştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fiğ, Arpa, Toprak Solunumu, Azot Mineralizasyonu, Nmin, Dehidrogenaz, Yeşil Gübreleme