Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hakların devri

Fikri Mülkiyet hukuku tarihte, farklı yaklaşım açılarıyla günümüze ulaşmıştır. Modern dünyada, eser sahibinin eseri üzerinde bir çok hakkının bulunduğu ve bu haklarını dilediği gibi kullanma ve koruma yetkilerinin olduğu kabul edilmektedir. Bu konuda uluslar arası bir çok hukuki düzenleme bulunmakla birlikte, Türkiye' de ise F.S.E.K. (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu) mevcuttur. F.S.E.K. kapsamında, eser sahibine eseri oluşturan kişi olması dolayısıyla bir çok hak ve yetki tanınmış, eser kanun tarafından çok güçlü bir koruma altına alınmıştır. F.S.E.K., eser sahibine eseri üzerinde eseri kamuya sunma, eser sahibinin adını belirtme, eserde değişiklik yapılmasını yasaklama ve eserin malik ve zilyedine karşı haklar olmak üzere manevi haklar ve işleme, çoğaltma, yayma, temsil, umuma iletim ve pay ve takip hakları olmak üzere de mali haklar tanımıştır.Manevi haklar, eser sahibinin kişiliğinden doğan, devredilemeyen, vazgeçilemeyen haklardır. Bu hakların ancak kullanım yetkileri devredilebilir. Mali haklar ise, eser sahibinin eseri üzerinden iktisadi edinim sağlamasına yönelik haklarıdır. Bu hakların devredilebilmesi, miras yoluyla intikale, hacize ve rehine konu olabilmesi mümkündür. Ancak bu durumda dahi, asıl eser sahibinin manevi hakları koruma altında kalmaktadır. Eser üzerindeki hakların devri bakımından, miras ayrık bir durum teşkil etmektedir. Çünkü, murisler hakları devralan kişilere göre eser üzerinde daha farklı yetki ve haklara sahip olmaktadır.Eser sahibinin, eseri üzerindeki hakları devredebilmesi ise kendiliğinden miras yoluyla intikal sonucu veya sağlar arası hukuki işlemler olan devir sözleşmesi, lisans (ruhsat) sözleşmesi ve ölüme bağlı tasarruflar olan vasiyet ve miras sözleşmeleri ile mümkündür.