Fikri içtima

İçtima öğretisi birden fazla suç işlenmesi halinde failin sorumluluğu ve cezanın belirlenmesi sorunu ile meşguldür. İçtima öğretisi, esas itibariyle fiil tekliği-fiil çokluğu ayırımına dayanır. Fiil kavramının içeriğinin belirlenmesi ve fiil tekliği-fiil çokluğu ayırımı, içtima öğretisinin gelişim sürecinde ceza hukuku doktrininde tartışılan önemli sorunlardan biri olmuştur. Suç tekliği-suç çokluğu ayırımı ve suç tipleri arasındaki yapısal ilişkinin tespit edilmesi, içtima öğretisinde ortaya çıkan bir başka sorundur.Suçların içtimaının bir türü olan fikri içtimaı konu alan çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, içtima öğretisinde anahtar fonksiyonu gören fiil kavramı üzerinde durulmuştur. Fiil kavramının içeriğinin, bu kapsamda neticenin suçun maddi unsurları içindeki yerinin belirlenmesi, fiil tekliği esasına dayanan fikri içtima bakımından önem taşır.Fikri içtima ile ilgili olarak ele alınması gereken bir başka husus, birden fazla suç bulunmasına rağmen faile neden tek ceza verildiğidir. Bu sorunun açıklığa kavuşturulması, fikri içtima kavramının ortaya çıkışındaki temel düşünceyi ve gerçek içtima ile farkını ortaya koyması bakımından zorunludur. Türk hukuk doktrininde bu hususa ilişkin olarak herhangi bir açıklamaya rastlanmadığı gibi; fikri içtimaı düzenleyen 5237 sayılı TCK'nın 44. madde gerekçesi bu sorunu çözmekten uzaktır.Fikri içtima, yine fiil tekliği esasına dayanan görünüşte içtima ile benzerlik gösterdiğinden fikri içtima ile görünüşte içtima birbiriyle karıştırılmıştır. Bu nedenle, tarihi gelişim sürecinde fikri içtima kavramının izlediği seyir, aralarındaki farklar ortaya konulmak suretiyle görünüşte içtima ile bağlantılı olarak çalışmamızın birinci bölümünde incelenmiştir.İkinci bölümde, fikri içtimaın şartları tetkik edilmiştir. Fiil tekliği-fiil çokluğu ayırımı ile fiilin ayniyeti, içtima öğretisi alanında öteden beri tartışılan sorunlardan biri olmuştur. Sözü edilen sorunlara yaklaşım şekli, fikri içtimaa ilişkin hükmün uygulanması ile doğrudan ilintilidir. Bu nedenle ikinci bölüm, esas itibarı ile fiil tekliği ile fiilin ayniyeti konusunda yapılan açıklamalardan oluşmaktadır.Üçüncü bölümde ise, fikri içtimaın özel görünüm şekilleri ve fikri içtimaa bağlanan sonuçlar ele alınmıştır.Çalışmamızda, fikri içtima kavramı yargı kararları ışığında, özellikle Alman hukuku ile mukayeseli olarak incelenmiştir.