Use of currency hedging instruments by non-financial Turkish firms

Finansal kesim dışı Türk firmaları, yabancı para pozisyonları sebebiyle kurdaki dalgalanmalara karşısında operasyonel ve finansal risklere maruz kalmaktadır. Türk firmaları hem yerel hem de yabancı finansal kurumlarla, döviz kuru üzerine yazılmış türev sözleşmeleri yapabilmektedir. Buna karşın, türev ürün kullanımının Türk firmaları için yaygın olmadığı gözlenmektedir. Bu tezde, firmaların türev ürün kullanma eğilimlerini ve hedge oranlarını etkileyen firma özelindeki değişkenleri incelemektedir. Bu amaçla, Borsa İstanbul'da işlem gören finansal kesim dışı Türk firmalarından bir örneklem oluşturulup, 2007 ve 2017 arasını kapsayan süreç için ilgili veri toplanmıştır. Riskten korunma amaçlı davranışları temsil etmesi konusunda, firmaların döviz kuru üzerine yazılmış türev araç kullanımı incelenmektedir. Çünkü döviz kuru üzerine yazılmış türev araçlardan kaynaklanan yabancı para pozisyonları finansal tabloların dipnotlarında rapor edilmektedir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, firma büyüklüğü ve kaldıraç oranının, firmaların döviz kuru üzerine yazılmış türev araçlarını kullanma eğilimini arttırdığı gözlenmektedir. Buna karşın, maddi duran varlık oranının ise riskten korunma eğilimini azaltıcı yönde etki yaptığı bulunmuştur. Ayrıca, firmaların likidite aracılığı ile türev araçlara alternatif riskten korunma stratejisinin, türev araçlar ile sağlanan riskten korunma derecesini azaltıcı yönde etki yaptığı bulunmuştur.