Finansal tabana yayılmanın gelir eşitsizliği - Ekonomik büyüme ilişkisindeki rolü

Bu tezde finansal tabana yayılma ile gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ile birlikte finansal tabana yayılmanın, gelir dağılımı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye üzerindeki rolü araştırılmıştır. Finansal tabana yayılma, son dönemlerde hızla gelişen finansal piyasalara bireylerin ne kadar dahil olduğunu gösteren bir kavramdır. Çalışmada kişilerin bu piyasaya ne kadar dahil edildiğini ölçmek amacıyla finansal tabana yayılma endeksi hesaplanmıştır. Her bir ülke için finansal tabana yayılma endeksi ve endeksi oluşturan alt boyutlar için çalışmaya dahil edilen ülkeler arasındaki konumu gösterilmiştir. Hesaplanan finansal tabana yayılma endeksi ile birlikte gelir dağılımını gösteren Gini katsayısının ekonomik büyümenin bir göstergesi olarak kullanılan kişi başına düşen GSYİH üzerindeki etkisi sabit etkiler modeline göre incelenmiştir. Ayrıca endeksi oluşturan erişim (banking penetration, access), imkan (availability) ve kullanım (usage) boyutları da ayrı ayrı finansal tabana yayılmanın bir göstergesi olarak kabul edilerek gelir dağılımı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkideki rolü incelenmiştir. Çalışmanın devamında ülkeler kişi başına GSYİH, gelir dağılımı ve finansal tabana yayılma konusunda yüksek ve düşük olmak üzere gruplara ayrılarak bu etkinin nasıl farklılaştığı ortaya konulmuştur. Sabit etkiler modeline göre yapılan analiz sonucunda finansal tabana yayılmanın kişi başına düşen GSYİH düzeyini artıran bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Gelir eşitsizliğinin ise ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca finansal tabana yayılmanın, gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki olumsuz etkisini hafifleten bir faktör olduğu görülmüştür. Endeksi oluşturan boyutlardan erişim ve imkan boyutları ekonomik büyümeye olumlu bir katkıda bulunmaktadır. Üç boyut da gelir dağılımının ekonomik büyüme üzerindeki olumsuz etkisini azaltmaktadır. Ülkeler belirtilen gruplara göre ayrıldığında değişkenler arasındaki ilişki benzer yönde olmasına karşın finansal tabana yayılmanın ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkisi, düşük gelir grubunda bulunan ülkeler için daha yüksek seviyelerdedir. Yüksek IFI ve yüksek Gini grubunda bulunan ülkelerde finansal tabana yayılmanın ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Ancak düşük IFI ve düşük Gini değerine sahip ülkeler için sonuç istatistiksel olarak anlamsızdır.