Fizik öğretiminde aktif öğrenme yaklaşımının akademik başarıya etkisi: Bir meta-analiz çalışması

Bu çalışmanın amacı aktif öğrenme yaklaşımının kullanıldığı çalışmaların fizik başarısına etkisini meta analiz yöntemi ile incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda 6 alt probleme cevap aranmıştır. Araştırmaya dahil edilecek çalışmalar, 2004-2023(Nisan) yılları arasında ulusal ve uluslararası veri tabanlarında ''aktif öğrenme'' ile ilgili bilimsel dergilerde yayınlanmış makaleler ile Türkiye'de yapılmış olan yüksek lisans ve doktora tezlerinden oluşmaktadır. Literatür taramasında ERIC, DergiPark, Science Direct, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik ve ULAKBİM veri tabanları kullanılmıştır. 12 tane yüksek lisans tezi, 2 doktora tezi ve 26 makale olmak üzere toplam 40 araştırmanın verileri bu çalışmaya dâhil edilmiştir. Comprehensive Meta-Analysis (CMA) programının kullanıldığı bu çalışmada meta analiz yapılmadan önce çalışmaların yayın yanlılığı olup olmadığı kontrol edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda en yüksek genel etki büyüklüğü Türkiye'de yapılan yüksek lisans ve doktora tezlerinde görülmüştür. 1.094 olarak bulunan bu etki büyüklüğü geniş düzeyde etki olarak tanımlanmaktadır. Bütün çalışmaların dâhil edildiği ve fizik eğitiminde aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisinin araştırıldığı son araştırma probleminde genel etki 0.478 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bu etki büyüklüğü orta düzey etki olarak tanımlanmaktadır. Araştırma sonucunda fizik eğitiminde aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarılarını pozitif yönde değiştirdiği tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmada fizik eğitimi ile ilgili meta analiz çalışmalarının oldukça az olduğu görülmüştür. Bu sebeple daha sonra bu alanda çalışacak olan araştırmacıların 5E modeli, bilgisayar destekli öğretim gibi ya da tutum, motivasyon gibi çeşitli değişkenlerin fizik başarısına genel etkisi üzerine çalışabilecekleri düşünülmektedir.