Besin güvencesizliği, diyet örüntüsü ve obezite: Kesitsel bir çalışma

Besin güvencesizliği; bireylerin ve ailelerin gelişimleri için gerekli olan güvenli, besleyici gıdaya düzenli erişimlerinin olmaması olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma; besin güvencesizliği ile obezite ve diyet örüntüsü arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla, Şubat-Kasım 2023 tarihleri arasında, özel bir üniversitenin 250 personeli üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara demografik özelliklerini, fiziksel aktivite düzeylerini, antropometrik ölçümlerini, Hanehalkı Besin Güvencesizliği Erişim Ölçeği'ni (HFIAS) ve geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydını içeren bir anket yüz yüze uygulanmıştır. Sonuçlara göre; katılımcıların %79,6'sı besin güvenceli, %12,4'ü hafif besin güvencesiz, %4'ü orta besin güvencesiz, %4'ü ağır besin güvencesiz gruptadır. %23,2'i riskli bel çevresine, %18,8'i yüksek risk bel çevresine sahiptir. BKİ'ye göre; %37,2'si fazla kilolu, %12,4'ü obezdir. Yapılan analizler sonucunda, besin güvencesizliği gruplarına göre yaş değişkeni istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir (p=0,027<0,05). Eğitim durumu ile besin güvencesizliği grupları arasında da anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p=0,042<0,05). Antropometrik ölçümlere bakıldığında, BKI ve bel çevresi ile besin güvencesizliği grupları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Besin tüketim kayıtları verileri incelendiğinde; besin güvencesizliği grupları arasında, RDA'ya göre yağ, niasin, B6 vitamini, potasyum, magnezyum ve çinko karşılanma yüzdeleri puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Bu çalışmanın sonucunda, besin güvencesizliği ile obezite arasında antropometrik ölçümler bakımından anlamlı bir ilişki saptanmamıştır fakat diyet örüntülerinden elde edilen veriler ile besin güvencesizliği grupları arasında çıkan anlamlı ilişkiler, besin güvencesizliğinin obeziteye zemin hazırladığını ortaya koymaktadır. Besin güvencesizliği, yaşam evreleri içerisinde bir döngü halindedir. Obezite gibi besin güvencesizliğinin ciddi sonuçları göz önüne alındığında; doktorlar, diyetisyenler ve çeşitli disiplinlerden diğer halk sağlığı uzmanları arasındaki işbirliği oldukça önemlidir. Anahtar Kelimeler: Bel Çevresi, Besin Güvencesizliği, Beslenme Durumu, BKI, Obezite