Fransa'da güvenlikleştirme ve güvenlikleştirilmiş vatandaş deneyimi

Geçtiğimiz yıllarda topraklarında gerçekleşen pek çok saldırı Fransa'da güvenlik gündelik siyasetin dışına çıkarılarak Fransız toplumunun varlığının ve kimliğinin tehdit altında olduğu söylemiyle siyasi seçkinler tarafından güvenlikleştirilmiştir. Bu güvenlikleştirme hamleleri pek çok acil durum önlemini kapsamaktadır ve bu önlemler teröristlerin kendilerini Müslüman olarak tanımlamaları sebebiyle, çoğunlukla Müslümanlara yönelik olarak alınmıştır. Bu durumda, Fransız Müslümanlarının çeşitli hak ve özgürlükleri bu önlemler neticesinde zedelenmiştir. Fransa'da özellikle 1990'lardan itibaren görünürlüğü artan Müslüman azınlık sorunu bu saldırılar sonrasında daha da tartışmalı bir mesele haline gelmiştir. Bu tez, Fransa'nın saldırılar sonucunda aldığı güvenlik önlemlerini güvenlikleştirme teorisiyle analiz etmekte ve bu güvenlik önlemlerinin Fransa'da yaşayan Müslüman azınlık üzerindeki etkisini değerlendirmektedir. Güvenlikleştirme teorisinin temel tezlerinden biri olan güvenlikleştirme bir söz edimidir savından hareketle, Fransız resmi kanallarından yapılan açıklamalar ve meclis konuşmaları eleştirel söylem analizi yoluyla incelenmektedir. Bu çerçevede Fransa'da uygulanan acil durum önlemlerinin siyasi elitler tarafından nasıl gerekçelendirildiği ve terörizm tehdidinin güvenlik çerçevesinde nasıl söylemsel olarak inşa edildiği aydınlatılmıştır. Güvenlikleştirme teorisine göre güvenlikleştirmenin başarılı sayılabilmesi için alımlayıcı kitlenin bunu kabul etmesi gerekmektedir. Yapılan çeşitli araştırmalara göre Fransız toplumu genel olarak güvenlikleştirme hamlelerini kabul etmektedir. Ancak güvenlikleştirmeden daha çok etkilenen Müslüman azınlıkların bu güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediğine dair herhangi bir veri bulunmamaktadır. Bu çalışma bu alandaki eksikliği gidermektedir. Fransa'da yaşayan Müslüman azınlığın entegrasyon (veya asimilasyon) sırasında karşılaştığı güvenlikle ilgili sorunlar güvenlikleştirmenin huzursuzluk politikası yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Fransa'da anayasa ve vatandaşlık kanunları, Müslümanların medyada nasıl temsil edildiği, eğitimde Müslümanların karşılaştığı sorunlar, laik uygulamalarının Müslümanlara yarattığı zorluklar ve Fransa İslam'ı (Islam de France) kavramı incelenmiştir. Terörist saldırılar sonrası dönemde siyasi elitler yaptıkları konuşmalarla güvenlikleştirmeyi meşrulaştırmıştır. Ancak güvenlikleştirmenin sürdürülebilmesi ve Fransız değerlerine karşı bir tehdit teşkil eden Müslümanlarla "daha etkin mücadele edilebilmesi" için olağanüstü hâl dışında da varlığını devam ettirebilecek yasa değişikliklerine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda çeşitli terörle mücadele kanunları ve "İslam'la mücadele" kanunu çıkarılmıştır. Güvenlikleştirme çalışmalarında alımlayıcı kitle sıklıkla göz ardı edilmektedir. Ancak güvenlikleştirmenin başarılı olup olmadığı alımlayıcı kitlenin güvenlikleştirmeyi kabulü ile anlaşılmaktadır. Bu nedenle bu tezde, Müslümanların güvenlikleştirme ile ilgili düşüncelerinin ve güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediklerinin anlaşılabilmesi için Fransız Müslümanlarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Güvenlikleştirme bir mesaj ve yanıt süreci olduğundan, Müslümanların güvenlikleştirmeyi kabul edip etmediği Kodlama-Kodaçımlama Modeli ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler Müslümanların güvenlikleştirmeyi kabul etmediğini, dolayısıyla Fransa'da güvenlikleştirmenin Müslüman alımlayıcı kitle özelinde başarısız olduğunu göstermektedir.