Fırsat eşitliği bağlamında geçici koruma altındaki Suriyeli çocukların eğitimi: Yalova örneği

Türkiye, 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaş sonucunda Türkiye'ye kaçan Suriyelileri geçici koruma altına alarak uluslararası toplum açısından insani örnek bir davranış göstermiştir. Geçici koruma altına alınan Suriyeliler her geçen gün geçici olmaktan çıkıp Türk toplumunun eğreti tutturulmuş bir parçası haline gelmektedir. Günümüzde seçimlerin de etkisiyle geri gönderilme tartışmaları sürerken toplumun uyumlu bir parçası haline gelmeleri yönünde çabaların da sürmesi gerektiği kanaatindeyiz. Çalışmamız, bireyin toplumun değerli bir parçası haline gelinmesinde hayati öneme sahip eğitimin, geçici koruma altındaki Suriyelilerin uyumu için büyük bir öneme sahip olduğu ön kabulüyle hareket etmektedir. Türk Eğitim Sistemine dahil edilen Suriyeli çocuklar, Türkiye'de kalmaları halinde toplumsal uyumun bir çarpanı, kendi ülkelerine dönmeleri durumunda ise iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişimine ve barışa katkı sağlayacak bireyler olacaklardır. Türkiye Cumhuriyeti, Suriyeli çocukların eğitim iklimine dahil edilmesi için gerekli bütün yasal düzenlemeleri hayata geçirmiştir. Çalışmamızda, "Türk Eğitim Sistemi, geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin fırsat eşitliğinin sağlanması için gerekli politikaları uygulamakta mıdır?" ve "Fırsat eşitliğinin sağlanmasını engelleyen hangi sorunlar yaşanmaktadır" sorularının cevabı aranmıştır. Çalışmanın amacı, Yalova ilinde yaşayan en az bir çocuğu devlet okuluna giden geçici koruma altındaki Suriyeli velilerin, sınıfında en az bir geçici koruma altındaki Suriyeli öğrenci olan öğretmenlerin ve bu okullardaki yöneticilerin geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilere eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin görüşlerinin değerlendirilerek, konuya ilişkin tespit edilen sorunların çözümüne yönelik öneriler getirilmesidir. Bu amaçla, 17.09.2022- 22.02.2023 tarihleri arasında 16 eğitimci ve 19 geçici koruma altındaki Suriyeli veliye ulaşılarak yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler, MAXQDA 2022 programı ile kodlanarak analiz edilmiş, görüşmelerle ilgili temalar oluşturulmuş, bu aşamalardan sonra da bulgular değerlendirilmiştir. Değerlendirme neticesinde, eğitimde fırsat eşitliğini engelleyen temel sorunun geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin Türkçe dil becerilerindeki yetersizlikler olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcılar arasında 11 yıldır Türkiye'de ikamet edenler olmasına rağmen Türkçe dil yetersizliğinin devam etmesinin nedeninin katılımcıların Türkiye'ye yeterince aidiyet duygusu geliştirememiş olduğu söylenebilir. Literatürde, geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin eğitiminin fırsat eşitliği bağlamında değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın bu eksikliği gidereceği ve bu konuda yapılacak araştırmalara yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.