Futbol hakemlerinin karar verme ve özgüven düzeylerininincelenmesi

Dünyanın her ülkesinde futbol büyük ilgi görmekte olup, milyarlarca insanın ilgi alanına girmektedir. Bu ilginin sonucunda futbolun oluşturduğu ekonomik hacmin dünya ekonomisinde oluşturduğu payın büyük bir orana sahip olduğu son zamanlarda daha net görülmektedir. Bu sebeple gelişen, değişen ve globalleşen futbolda, müsabaka sonuçlarının en adil şekilde sonuçlanması kamuoyunun ortak beklentisidir. Futbol müsabakalarının adil bir şekilde yönetilmesi, devam etmesi ve tamamlanmasında hakemlerin büyük etkisi olduğuna inanılmaktadır. Hakemlerin kural bilgisi ve tecrübelerinin yanı sıra adil bir müsabaka yönetmelerinde fizyolojik ve psikolojik durumlarının da önemi bir hayli büyüktür. Futbol hakemliği en üst klasmanlarda profesyonel bir iş olarak yapılıp ciddi gelirler sağlasa da bu profesyonelleşme oranına ulaşan hakem sayısı oldukça düşüktür. Örnekle açıklamak gerekirse Türkiye'de vizeli hakem sayısı 6469 olup sadece 23 hakem profesyonel olarak görev yapmaktadır. Bu sebeple hakemlik büyük bir çoğunluk için ikinci bir meslek, bir hobi ya da serbest zamanlarını spor etkinliği olarak değerlendirdiği bir ilgi alanı olmaktadır. Bu çalışmada futbol hakemlerinin karar vermedeki düzeyleri ile özgüven düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri toplama araçlar 8.Bölge'de bulunan Adıyaman, Mardin, Batman, Bingöl, Diyarbakır, Muş, Iğdır, Ağrı, Siirt, Şırnak, Hakkari, Van, Urfa, Elazığ, Bitlis, Malatya, Tunceli illerinde faal olarak görev yapan futbol hakemlerine uygulanmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan futbol hakemlerinin özgüven düzeylerinin incelenmesi ile karar verme düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için verilerin elde edilmesinde anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini 8. bölgede görev yapan (n=850) futbol hakemin oluşturmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, genç futbol hakemlerinin öz güven puanının daha düşük olduğu hakemlerin öz güven düzeylerinin anlamlı belirleyicileri olarak yaş ve hakemlik tecrübesi saptanmıştır. Burada yer alan durumun en önemli nedenlerinden biri hakemliğin deneyime dayalı olarak gelişiyor olmasıdır. Daha önce de belirtildiği gibi, bilgi başarılı deneyimlerle gelişir ve daha sonra deneyim uzmanlığa dönüşmektedir. Bu nedenle genç hakemlerin öz güven düzeylerini artırmak için daha fazla hakemlik deneyimi kazanmaları beklenmektedir.