Futbolda dış ticaretin belirleyicileri: Türkiye örneği

Küreselleşme ile birlikte ekonomik yapı kazanarak büyük bir endüstri halini alan futbolda, uluslararası futbolcu transferleri önemli seviyelere ulaşmıştır. Hem futbol kulüplerinin ekonomik yapıları hem de birçok sektörü etkilemesi dolayısıyla ülke ekonomileri açısından önemli olan bu transferler, futbolda dış ticaretin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Buradan hareketle tez çalışmasının amacı, uluslararası futbolcu transferleri vasıtasıyla ortaya çıkan futbolda dış ticaretin belirleyicilerini tespit ederek, bu belirleyicilerin etkilerinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla 2001-2019 dönemindeki Türkiye Süper Lig'in futbolcu ihracat ve ithalatı bağımlı değişkenler olarak ele alınarak zaman serisi analizleri uygulanmıştır. Zaman serisi analizlerin sonucunda; Türkiye GSYH, Avrupa Birliği GSYH, reel efektif döviz kuru, Finansal Fair Play kuralları, uygulanan yabancı futbolcu kuralları, Türkiye A Milli Futbol Takımı'nın turnuvalara katılma başarısı göstermesi ve bir önceki dönemin ithalat miktarı, Türkiye Süper Lig'in futboldaki dış ticaretinin belirleyicileri olarak tespit edilmiştir. Daha sonra kulüp gelirleri, lig şampiyonluğu ve UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılma gibi kulüp bazlı değişkenlerin de incelenebilmesi adına, ligin futbolcu ithalatının büyük kısmını oluşturan Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor kulüplerinin verileri kullanılarak 2010-2020 dönemi için panel veri analizi uygulanmıştır. Panel veri analizinin sonucunda ise; kulüp gelirleri ve reel efektif döviz kuru, futbolda ithalatın belirleyicileri olarak tespit edilirken, futbola özgü değişkenler için ise istatistiki olarak anlamlı sonuçlar elde edilememiştir.