GAP alanında Kuzey Atlantik Salınımı`na bağlı yağış ve akım değişmeleri

Yetmen, Hurşit, GAP Alanında Kuzey Atlantik Salınımı'na Bağlı Yağış veAkım Değişmeleri, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. hsan Çiçek, 62 s.ÖZETBu çalışmada GAP alanı ve onunla ilişkili akarsu havzalarında yağış veakımda meydana gelen değişimlerin Kuzey Atlantik Salınımı (KAS) ile neölçüde ilişkili olduğu araştırılmıştır. Gözlem süresi 47 ile 76 yıl arasındadeğişen Adıyaman(68 yıl), Batman(47 yıl), Bitlis(76 yıl), Erzurum(76 yıl) veMalatya(75 yıl) istasyonlarının aylık toplam yağış verileri Devlet Meteorolojişleri Genel Müdürlüğü'nden, akım verileri ise Devlet Su şleri GenelMüdürlüğü'nden alınmıştır. Kasım-Nisan ayları arasında kalan dönemde yağışve akım verilerindeki aylık değişmelerin 0, -1, -2 ve -3 aylarından en çokhangisiyle ilişkili olduğunu saptamak için Çoklu regresyon yöntemikullanılmıştır. Bunun sonucunda her bir ay için haritalanan KAS kış indisininyağışlara etkisinin, GAP alanı genelinde negatif yönlü olduğu belirlenmiştir. Buazaltıcı etki, çalışma döneminin genelinde hakim olan pozitif KAS indisiyleyakından ilişkilidir. Akarsu akımlarındaki değişmeler de yağışlar gibi genelolarak azalma eğilimindedir. Bu çalışmada, yağış ve akım ile KAS kış indisiarasında genel olarak negatif yönlü bir ilişki belirlenmiştir. Bu ilişki Mart veNisan aylarında, diğer aylardan daha belirgindir.