Gastrointestinal kanamalarda mortalite ve tekrarlayan kanama oranlarının crusade skoru ile değerlendirilmesi

Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları sık karşılaşılan mortalite ve morbidite nedenlerindendir. Çalışmamızda gis kanaması ile başvuran hastalarda, hastanede, başvurusundan sonraki 6 aylık süreçte ve 1 yıllık süreçteki mortalite oranlarına ve tekrarlayan kanama oranlarına Crusade, Rockall, Glasgow-Blatchford skorlaması ile bakıldı. Bu çalışma 01 Ocak 2019 – 31 Aralık 2021 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'ne üst gis kanama tanısıyla başvuran hastalarda retrospektif olarak gerçekleştirildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Hastaların yaş, cinsiyet, endoskopi bulguları, ek hastalık varlığı ve sayısı, kardivasküler bulguları, damar hastalığı olup olmadığı, 1 sene içindeki mortalite durumu, tekrarlayan kanama durumu, başvuru anındaki vital bulgular (tansiyon arteriyel, nabız) kaydedildi. Başvuru anındaki hemoglobin, hemotokrit, lökosit, platelet, BUN, kreatinin, kalsiyum, sodyum, klor, potasyum, ALT, AST, total bilirubin, direkt bilirubin, LDL, trigliserid ve INR gibi laboratuvar değerleri de kaydedildi. Çalışmaya toplam 194 kişi dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 66,3(±17,15) olup %67,5'u (n=131) erkekti. Hastaların yarısından fazlasında ek hastalık mevcut olup sırasıyla en sık hipertansiyon ve koroner arter hastalığı (KAH) yer almaktaydı. Bu kronik hastalıklardan mortaliteyle ilişkili olanlar, diyabetes mellitus ve alzheimer hastalığı olarak saptandı. Yaş arttıkça mortalitenin arttığı saptandı. Hastaların tümüne endoskopik tedavi uygulandığı, 60'ının (%30,9) takipte kanadığı ve 45'inin (%23,1) oranında mortalite tespit edildi. Rockall skorunun hastane mortalitesini göstermede etkili olduğu, GlascowBlatchford skorunun 1 yıllık mortaliteyi göstermede diğer skorlamalara kıyasla etkili olduğu gösterilmiştir. Rockall, Glasgow-Blatchford ve Crusade skorunun tekrarlayan GİS kanamayı göstermede etkili olduğu bulundu. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal kanama, Crusade skoru, Rockall skoru, Glascow-Blatchford skoru, mortalite, tekrar kanama