Gastronomi turizminin şehir markalaşmasına etkisi: Afyonkarahisar ili örneği

Gastronomi turizmi, temel motivasyon faktörü olan özel bir yemek türünü tatmak veya bir yemeğin üretilmesini görmek amacıyla, yiyecek üreticilerini, yemek festivallerini, restoranları ve özel alanları ziyaret etmektir. Bununla birlikte yemeklerin farklı üretim süreçlerini görmek veya ünlü bir şefin elinden yemek yeme yine bu kapsamda ele alınmaktadır. Gastronomi şehirler için farkındalık yaratan bir unsurdur. Günümüzde rekabet yalnızca ürünler veya firmalar arasında değil ülkeler ve kentler arasında da yaşanmaktadır. Bu çerçeveden baktığımızda rekabette avantaj elde etmek isteyen kentler bir marka olmalarını sağlayacak özelliklerini belirleyip bunlardan faydalanma yoluna gitmeleri gerekmektedir. Aslında her kent bir marka şehir olma potansiyeline sahiptir. Çünkü her kent bir diğerinden ayırt edici özelliklere ve farklılıklara sahiptir. Afyonkarahisar, tarihi ve doğal güzellikleri ile yüksek bir turizm potansiyeline sahiptir. Binlerce yıllık bir geçmişe sahip bir yerleşim merkezi olan Afyonkarahisar'da Hitit ve Friglere ait tarihi kalıntılar ile Selçuklular ve Osmanlılar'dan kalma eserler bakımından son derece zengindir. Tüm bunlar zengin bir kültürü ve sanatı yansıtmaktadır. Ayrıca Afyonkarahisar; mutfağı ve geleneksel lezzetleriyle zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu bilgilerden yola çıkarak, tezin ilk bölümünde gastronomi konusuna, Afyonkarahisar'daki gastronomi turizmine ve Afyonkarahisar'ın gastronomi turizminde öne çıkan ürün ve yemeklerine yer verilmiştir. İkinci bölümde konunun daha iyi açıklanabilmesi için önce marka ve markalaşma kavramları anlatılmış, daha sonra şehir markalaşması konularına değinilmiştir. Son bölümde ise Afyonkarahisar'da gastronomik kültüre ait yiyecek ürünleri satan işletmeler ve şehre özgü yemekleri sunan restoranların sahipleri ile yüz yüze mülakat yöntemi ile görüşme yapılmıştır. Bu çalışma Afyonkarahisar'a ait yiyecek ve yemekleri tanıtım amacıyla yapılmıştır. Bir diğer çalışma ise, Afyonkarahisar'a gelen ziyaretçiler ve yerli turistlere yapılmıştır. Anket çalışması, şehri ziyaret eden misafirlerin gastronomi deneyimlerini ve Afyonkarahisar mutfağı hakkındaki görüşlerini belirlemeyi, gastronomi turizminin gelişimini ve şehir markalaşmasına etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Son olarak; bulgu ve yorumlardan hareketle elde edilen sonuçlar ve bu sonuçlara yönelik öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Gastronomi Turizmi, Şehir Markalaşması, Afyonkarahisar.