Gaziantep bölgesinde indirekt yöntemle farklı biyokimya parametreleri için referans aralığı çalışması ve değerlerin verifikasyonu

Referans aralıkları, klinik karar verme sürecinin önemli bir parçasıdır. Laboratuvarlar tarafından rapor edilen bu aralıklar, hastaların test sonuçlarının yorumlanmasında klinisyenler tarafından esas alınır. Bu nedenle, güvenilir aralıklar oluşturulması laboratuvarlar için önemli bir görevdir. Biz de bu çalışmamızda Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne 2015-2021 yılları arası ayaktan başvuran hastaların verilerini kullanarak retrospektif olarak 30 test için indirekt yöntemle referans aralığı oluşturmayı amaçladık. Ayrıca elde ettiğimiz referans aralıklarını laboratuvarımıza aktarımının uygunluğunu belirlemek için verifikasyon yapmayı planlandık. Hastanemize başvuran ayaktan hastaların belirli kriterlere göre seçilen total protein, albümin, üre, ürik asit, kreatinin, total bilirubin, direkt bilirubin, glukoz, trigliserit, HDL-K, LDL-K, total kolesterol, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, fosfor, magnezyum, AST, ALT, LDH, ALP, GGT, CK, amilaz, demir, insülin, TSH, fT4 ve fT3 testlerine ait veriler kullanıldı. Verifikasyon için sağlık durumu anketle belirlenen 80 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Hasta verileri ile referans aralığı belirlemek için Bhattacharya ve Tukey yöntemi kullanıldı. Testlerin verifikasyonu için sağlıklı gönüllülerden elde edilen referans değerlerin belirlenen referans aralıklarının içerisinde kalma yüzdesi ve hasta verilerinin bu aralıklara göre işaretleme oranları belirlendi. Elde ettiğimiz referans aralıkları değerlendirildiğinde Tukey yöntemiyle oluşturulan aralıklar Bhattacharya yöntemi ile elde edilen aralıklara göre daha geniş olduğu görüldü. Çalışmamızda verifikasyon sonuçlarına göre Bhattacharya yöntemi ile daha uyumlu ve karşılaştırılabilir referans aralıkları elde edildiği doğrulandı. İndirekt yöntem gücünü doğru seçim kriterleri ve istatistik yöntemlerin doğru uygulanmasından alır. Bu şartlar sağlandığında, indirekt yöntemle güvenlir referans aralıklarının oluşturulabilir ve verifikasyonla kullanılabilirliği değerlendirilebilinir.