Gaziantep Üniversitesi çocuk gastroenteroloji kliniği çölyak hastalarının değerlendirilmesi

Çölyak hastalığı genetik yatkınlığı olan bireylerde, gıdalarda bulunan glutenin alınmasıyla ortaya çıkan, temel olarak ince bağırsağı etkileyen ve malabsorbsiyonla seyreden otoimmun bir enteropatidir. Amaç: Bu çalışmada kliniğimizde takipli çölyak hastalarının klinik, laboratuvar, radyolojik, patolojik bulgularının incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 2010-2013 yılları arasında Gaziantep Bölgesi Çocuk Gastroenteroloji Kliniğinde ESPGHAN kriterlerine uygun olarak çölyak hastalığı tanısı konan 509 hasta dahil edildi. Olguların dosyaları retrospektif olarak incelenerek demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, laboratuar değerleri, radyolojik görüntülemeleri, kemik mineral dansiteleri, endoskopik inceleme ve biyopsi materyalinin patolojik sonuçları kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 509 hastanın 290'ı (%57) kız ve 219'u (%43) erkek idi. Olguların ortalama yaşı 129,4±49,3 ay idi. En sık başvuru yakınmaları sırasıyla büyüme geriliği (%47,5), karın ağrısı (%35), kronik ishal (% 26,1) ve karın şişkinliği (%23,4) olarak saptandı. En sık görülen anormal fizik muayene bulguları ise sırasıyla; solukluk (% 21,4), halsizlik (%19,1) ve batın distansiyonu (%16,1) idi. Olguların 479'unda (%94,1) glutensiz diyet uyumu izlenirken, 30'unda (%5,9) diyet uyumu izlenmedi. Diyet uyumu olmayan olgularda tüm dTG değerleri daha yüksek saptandı (p<0.01). Çalışmaya alınan 509 çölyak hastasının 178'inde (%35) demir eksikliği anemisi, 168'inde ( % 18,3) osteoporoz, 93'ünde (%18,3) osteopeni, 16'sında (%3,1) DM ve 13'ünde (%2,6) epilepsi saptandı. Demir eksikliği anemisi, diyet uyumu olmayan olgularda daha sık izlendi (p<0.05). İnce barsak biyopsi sonuçlarına göre sırasıyla olguların 282'si (% 55,4) Marsh evre 3b, 188'i (% 36,9) Marsh evre 3c, 26'sı (% 5,1) Marsh evre 3a ve 13'ü (% 2,6) Marsh evre 2 ile uyumlu idi. Diyet uyumu olan olgularda en sık Marsh evre 3b görülürken diyet uyumu olmayan olgularda en sık Marsh evre 3c görüldü (p=0.031). Sonuç: Çölyak hastalığında tanı koymada klinik şüphe çok önemlidir. Bu çalışma ile erken dönem başvuru semptomları öncelikli olmak üzere tüm belirti ve bulgular irdelenerek çocuk hasta gören hekimlerin çölyak hastalığı tanısını daha erken dönemde tespiti ve tedavisinin yapılarak komplikasyonlarını azaltılması amaçlanmıştır.