Gazipaşa ilçesi (Antalya) yer adlarının halkbilimsel açıdan incelenmesi

Adlandırma, insanlar tarafından belirli bir sebebe bağlı olarak yapılır. Hiçbir ad nedensiz olarak verilmemiştir. İnsanlar yaşadıkları coğrafyalara ad verirken kültürlerini, ad verilecek coğrafyanın fiziki ve coğrafi özelliklerini göz önüne almışlardır. Yer adları verilirken bu adlar etrafında pek çok anlatı meydana gelmiştir. Bu anlatıların kökeninde; halkın yaşama ve düşünme biçimi, gelenek ve görenekleri, kültürel kodları vardır. Gazipaşa, yüzyıllar boyunca pek çok medeniyete ve topluluğa ev sahipliği yaptığı için ilçede ilgi çekici birçok yer adı bulunmaktadır fakat bu yer adları üzerine hiçbir çalışma yapılmamıştır. Gazipaşa'nın mahallelerini ve yaylalarını kapsayan bu çalışma çerçevesinde elde edilen anlatılarla bölgenin kültürel belleği ortaya çıkarılmıştır. Çalışmada alan araştırması yönteminde kullanılan derleme metoduna başvurularak 53 mahalle ve 29 yayla hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde adbilim ve yer adbilimi hakkında bilgi verilmiştir. Akabinde, Türkiye'de yapılmış olan toponimi çalışmalarına yer verilmiş daha sonra ise Türk kültüründe adlandırmadan bahsedilmiştir. İkinci bölümde Gazipaşa'nın tarihi ve coğrafi özelliklerine yer verilmiş ve Gazipaşa adının verilişi hakkında bilgi verilmiştir. Aynı zamanda Gazipaşa sınırları içerisinde bulunan mahallelerin ve yaylaların adlandırılışı hakkında bilgiler verilmiştir. Akabinde; bu adların kökeni tespit edilmeye çalışılmış ve adlar halkbilim açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Gazipaşa'ya ait yer adlarının geçtiği halk edebiyatı ürünlerinden örnekler verilmiştir. Çalışmada ele alınan anlatılar ve halk edebiyatı ürünleri çerçevesinde yer adlarının kökenine inmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adbilim, Halkbilim, Toponimi, Gazipaşa, Kültür