Gebelerin iyot desteği farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi ve anne sütü iyot düzeyini etkileyen faktörlerin araştırılması

Giriş: İyot, fetal gelişim, nörolojik fonksiyonlar ve tiroit hormon sentezi için hayati bir mikro besin öğesidir. Gebelikte iyot eksikliği, önlenebilir zihinsel yetersizliklere yol açabilir. Anne sütü iyot konsantrasyonu (BMIC), annenin iyot durumu ve bebeğin iyot alımının önemli bir göstergesidir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, gebelerin iyot takviyesi konusundaki farkındalığını değerlendirmek, BMIC düzeylerini ölçmek ve iyot eksikliğine bağlı gelişimsel sorunları daha iyi anlamak ve önlemek amacıyla BMIC'yi etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde 201 postpartum kadınla kesitsel bir çalışma gerçekleştirildi. BMIC, indüktif eşleşmeli plazma kütle spektrometrisi (ICP-MS) yöntemiyle ölçüldü. Farkındalık düzeyleri yapılandırılmış yüz yüze anketlerle değerlendirildi. İstatistiksel analizler SPSS v.26 programıyla yapıldı ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Medyan BMIC düzeyi 748.19 μg/L olup, katılımcıların %74'ü Dünya Sağlık Örgütü'nün 400 μg/L eşik değerinin üzerindeydi. Sezaryen doğumlar, vajinal doğumlara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek BMIC ile ilişkilendirildi (p=0.000); bu farkın muhtemelen povidon-iyot (PVP-I) maruziyetinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Sigara içenlerin BMIC düzeyleri, içmeyenlere kıyasla anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.04). Yenidoğan taramasında 10 bebeğin TSH düzeyi yüksek saptanmış olsa da bunlardan 8'inin değerleri takipte normale döndü. BMIC ile TSH düzeyleri arasında, özellikle 3–7. günler arasında taranan bebeklerde, pozitif korelasyon bulundu. Sonuç: Sezaryen doğumlarda görülen yüksek BMIC düzeylerinin PVP-I maruziyetiyle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Sigara kullanımı BMIC'yi olumsuz etkilemektedir. BMIC'deki geçici yükselmenin yenidoğanın tiroit fonksiyonları üzerinde kalıcı bir etkisi görünmemekle birlikte, taramanın zamanlaması doğru yorumlama açısından kritik öneme sahiptir. Anne ve bebek sağlığı açısından iyot takviyesi farkındalığı hâlâ büyük önem taşımaktadır.