Gebelik sürecinde dini manevi yaşam üzerine nitel bir araştırma

Bu çalışmanın temel amacı, gebe olan kadının dini/manevi yaşamı bağlamında duygularını, deneyimlerini, arzularını anlamaya çalışmak ve etkinliklerini ortaya çıkarmaktır. Bu şekilde çalışmamızda gebe olan kadının dini/manevi eğilim ve yaşantıları ile gebeliğin, Allah tasavvurlarını etkileyip etkilemediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Nitel bir araştırmayı içeren çalışmada durum çalışması deseni benimsenmiştir. Amaçlı örneklem çeşitlerinden kartopu örnekleme yöntemi uygulanmış buna göre çalışma grubunu gebeliğinin farklı trimesterlerinde olan İstanbul ve Kocaeli'de yaşayan yaşları 21- 42 arasında değişen (yaş ortalaması 29.8 olan) 20 kadın oluşturmuştur. Veriler, mülakat tekniği kullanılarak, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla katılımcılarla yüz yüze görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgular sunulmuş ve betimsel analiz yöntemi ile değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmadan edinilen sonuçlara göre, gebelere göre insanın çocuk sahibi olma sürecini etkileyen faktörler "neslin devamı için üreme arzusu, annelik duygusunu yaşama isteği, faydalı nesil yetiştirmek, üretici/verici bir insan olma gayesi, küçük ailelerini büyütme isteği, çevreden evli insanlara gelen çocuk sahibi olmaya yönelik baskı" olarak belirtilmiştir. Gebelikle beraber bir kadının yaşam tercihleri, beklentileri, deneyimleri, çevresiyle olan iletişimini etkilediği görülmüştür. Gebeliğin trimesterine göre anne bebek ilişkisinin de çeşitlendiği örneğin değişen beden görüntüsüyle kadının annelik duygularının daha belirginleştiği gözlemlenmiştir. Yine gebeliğin kadına sorumluluk, olgunluk kattığı ve manevi yönelimi artırdığı izlenmiştir. Gebelik ve sosyal çevre ilişkisinin doğru orantılı olup kadının eş, aile, arkadaş çevresinden gebelikleriyle aldıkları olumlu dönütlerin katılımcıların psikolojik ve manevi iyi oluşlarına da olumlu etki ettiği görülmüştür. Ayrıca bu dönemde katılımcıların bolca karşılaştıkları, çevrelerinden aldığı beslenme, sağlık ve dini/manevi içerikli uyarı ve tavsiyelerden rahatsız olmadıkları da gözlenmiştir. Bir can içinde bir başka canın varlığını hissetmenin, kadının yaşamında tevekkül ve tefekkür gibi duyguların yoğunluğunu arttırdığı, bu tecrübenin gebelerin dini/manevi yaşamlarındaki etkinliklerinde de (Kur'an okuma, dua etme, namaz kılma gibi) artış oluşturduğu anlaşılmıştır. Ayrıca gebelerin Allah algılarına/tasavvurlarına bakıldığında da, daha çok Allah'la olan ilişkilerini O'nun merhamet/şefkat yönü ile öne çıkardıkları Allah inancını, içinde taşıdığı canla ilişkilendirip görmediği ama hissettiği varlığın Allah'a bağlılıklarını ve yakınlıklarını daha çok arttırdığını ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Gebelik, inanç, ibadet, dini/manevi yaşam ve değişimler, Allah tasavvurları, annelik duygusu, dua