Gebelikte kilo alımının ailesel ve sosyal özellikler ile ilişkisi

Araştırma gebelikte kilo alımının ailesel ve sosyal özellikler ile ilişkisini belirlemek amacıyla gelişigüzel örnekleme yöntemiyle 37. gebelik haftası ve üzerinde olan 269 gebe kadın ile tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Haziran 2014- Nisan 2015 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniği ve servisinde toplanmıştır. Verilerin toplanmasında literatüre dayalı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen gebeleri tanıtıcı bilgi formu, Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır. Gebeleri tanıtıcı bilgi formu yüz yüze görüşme tekniği ile doldurulmuştur. EUÖ, ÇBASDÖ kendini bildirim ölçeği olduğundan araştırmacı tarafından gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra gebelerin doldurması istenmiştir. Görüşmeler esnasında her gebede aynı araç (Beurer, GS 49_BMI) kullanılarak araştırmacı tarafından boy ve kilo ölçümü yapılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenlerini gebelerin, gebelikleri süresince aldıkları kilo artışı, bağımsız değişkenlerini gebelerin ve eşlerinin, ailesel ve obstetrik özellikleri ile EUÖ ve ÇBASDÖ'den aldıkları puanlar oluşturmuştur. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney-U testi, varyans analizi, bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, Kruskal-Wallis testi, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. P<0,05 ve p<0,01 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan gebelerin çoğu ilkokul (% 27,9) ve ortaokul (% 29,4) mezunu, en uzun süre Ege Bölgesi'nde yaşayan (% 84,0), sosyal güvencesi olan (% 91,8), herhangi bir işte çalışmayan (% 80,3), resmi nikâhlı (% 98,9), çekirdek ailede yaşayan (% 80,7), orta gelir düzeyine sahip (% 73,8), gebe kalmadan önce herhangi bir sağlık sorunu olmayan (% 82,2), yaş ortalaması 28,86±5,61, evlilik süresi ortancası 6,00±7,00 olan gebelerdir. Araştırma kapsamındaki gebelerin gebelik haftaları ortancaları 38,30±0,80'dir. Gebelerin çoğu şimdiki gebeliğini istemiş (% 81,0), gebelikte herhangi bir sağlık problemi yaşamamıştır (% 72,1). Gebelik öncesi VKİ sınıflarına göre gebelerin çoğu, normal VKİ sınıfında olup (% 46,8), yetersiz kilo (% 36,4) almışlardır ve gebelikleri süresince aldıkları kilo ortancası 11,50±8,55'dir. Yapılan korelasyon analizine göre edilen veriler doğrultusunda, gebelerin gebelik öncesi VKİ'leri arttıkça gebelikte kilo alımının azaldığı saptanmıştır (p<0,01). Çalışan gebelerin gebelik süresince aşırı kilo aldıkları, aylık gelirlerinin arttıkça gebelikte ortalama kilo alımının arttığı, evlilik süresi arttıkça gebelikte kilo alımının azaldığı, şimdiki gebeliğini istemeyen gebelerin isteyenlere göre daha az kilo aldıkları belirlenmiştir (sırasıyla p<0,05, p<0,05, p<0,01, p<0,05). Çalışmaya katılan gebelerin gebelik sayısı, canlı doğum sayısı ve yaşayan çocuk sayısı arttıkça kilo alımının azaldığı bulunmuştur (sırasıyla p<0,01, p<0,01, p<0,01). Araştırma kapsamında stepwise çoklu regresyon analizine göre gebelerin gebelik öncesi VKİ'leri, çalışma durumları, yaş, evlilik süresi, canlı doğum sayısı ve gebelik öncesi kiloları kilo alımını etkilemektedir (sırasıyla p<0,05, p<0,05, p<0,05, p<0,05, p<0,05, p<0,05). Gebelik öncesi VKİ, yaş, evlilik süresi, canlı doğum sayısı ve gebelik öncesi kilo arttıkça gebelikte kilo alımının azaldığı, çalışan gebelerin ise gebelik süresince kilo alımlarının arttığı bulunmuştur.