Gebelikte romatizmal kalp hastalıklarının fetal ve maternal etkileri

Amaç: Bu tez hem annenin hem de fetüsün sağlığı üzerinde önemli bir etkisi bulunan romatizmal kalp kapak hastalıklarının gebelik sırasındaki sonuçlarını araştırmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu tezin amacı; romatizmal kalp kapak hastalığına sahip gebelerde kardiyovasküler sistemin nasıl etkilendiğini değerlendirmek, gebelik sırasında kalp kapak hastalığı olan annelerde görülen komplikasyonları ve gebelik sonuçlarını analiz etmektir. Bu amaçla gebelik sırasında romatizmal kalp kapak hastalığı olan annelerin tanısında kullanılan klinik ve görüntüleme yöntemleri incelenmiş olup romatizmal kalp kapak hastalıkları ile gebelik sürecinde başa çıkma ve tedavi yönetimi için önerilen stratejiler ele alınmıştır. Ayrıca bu tez çalışması, romatizmal kalp kapak hastalıklarının fetus üzerindeki etkilerini derinlemesine inceleyerek, bu hastalığa maruz kalan annelerin fetüslerinin sağlık durumlarını anlamak ve gelecekteki tedavi stratejilerini geliştirmek amacıyla bir temel sağlamayı hedeflemektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine Ocak 2018 ile Eylül 2023 tarihleri arasında başvurmuş olan romatizmal kalp hastalığına sahip 100 gebe hastanın dosyası taranarak geriye yönelik bir kohort çalışması olarak planlanmıştır. Romatizmal kalp kapak hastalığına sahip gebe kadınların fetal ve maternal sonuçlarını değerlendirmek amacıyla veri toplanmıştır. Bu çalışmaya dahil edilen 100 gebe hastanın doğum şekli, doğum zamanı, romatizmal kalp kapak hastalığının tipi, derecesi, annenin ek hastalıklarının olup olmadığı, kullandığı ilaçları, kardiyoloji önerileri, sezaryen ile doğum önerilenlerde sezaryen endikasyonları, uygulanan anestezi şekli, post operatif dönemde yoğun bakım ünitesine yatış ihtiyacı olup olmadığı ve taburculuk durumları ele alınmıştır. Çalışmaya viabilite üstü yani 24 hafta ve üzeri gebeliği olan ve hastanemizde doğum yapmış hastalar dahil edilmiş olup abortuslar, konjenital kalp hastalığı ve kardiyak ritim bozukluğu olan gebe hastalar çalışmanın dışında tutulmuştur. Fetal etkileri değerlendirmek amacıyla fetüsün doğum kilosu, boyu ve 1. ve 5. dakika apgar skorları ele alınmıştır. Romatizmal kalp kapak hastalığına sahip gebe kadınların klinik kayıtları incelenmiş ve gebelik sürecindeki tıbbi müdahaleler, ilaçlar, kardiyak değerlendirmeler kaydedilmiştir. Gebelik dönemi boyunca yapılan muayeneler, ultrasonografi sonuçları, kardiyolojik incelemeler ve anne sağlığı ile ilgili diğer bilgiler belirlenmiştir. Romatizmal kalp kapak hastalığına sahip annelerin bebeklerinde oluşan fetal sonuçlar değerlendirilmiştir. Doğum sonrası dönemde anne ve bebeklerin sağlık durumları, doğum şekilleri ve doğum sonrası komplikasyonlar kaydedilmiştir. Romatizmal kalp kapak hastalığına sahip gebe kadınların fetomaternal etkileri başlıklı bu tez, tanımlayıcı istatistikler ve uygun parametrik veya parametrik olmayan testler kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Bu araştırma için Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde yerel etik kurul onayı alınmıştır. Katılımcıların gizliliği ve veri analizi sırasında kişisel bilgiler gizli tutulmuştur. Bulgular: Çalışmamızda romatizmal kalp hastalığı olan gebelerin gebelik sürecinde sıkça karşılaştığı komplikasyonlar incelenmiştir.Çalışmaya katılan 100 hastanın ortalama yaşı 31,4 olarak bulunmuştur.Hastaların çoğunluğunda mitral kapak tutulumu izlenmiştir. En sık izlenen kapak hastalığı mitral yetersizlik olarak saptanmıştır. Gebelerin yaklaşık %25'inde ek hastalık olduğu tespit edilmiş olup bu hastaların yarısı ilaç kullanmaktadır, en yaygın kullanılan ilacın benzatin penisilin G olduğu saptanmıştır. Kapak hastalığı olan gebelerin %90'ı sezaryen ile doğum yapmıştır, ancak bu durumun mitral darlık ve yetersizlik gibi kapak hastalıkları arasında anlamlı bir fark göstermediği, sezaryen endikasyonunun daha çok obstetrik nedenlerden kaynaklandığı saptanmıştır. Hastaların %15'i postoperatif dönemde 3. basamak yoğun bakım ünitesinde takip edilmiştir. Kapak hastalığının şiddeti ile doğum şekli, doğum sırasında uygulanan anestezi tipi ve postoperatif dönemde 3. basamak yoğun bakım ünitesine yatış ihtiyacı arasında anlamlı bir ilişki olduğu izlenmiştir. Hafif kalp kapak hastalığı olan gebe hastalarda postoperatif dönemde yoğun bakım ünitesine yatış gereksinimi daha düşük iken, orta ve şiddetli kapak hastalığı durumlarında bu gereksinim daha yüksek oranda olmuştur. Yine orta ve şiddetli kapak hastalıklarında doğum şekli açısından daha çok sezaryen ile doğum önerilmiş, bu hastaların neredeyse tamamına genel anestezi uygulandığı tespit edilmiştir. İnfektif endokardit profilaksisinin tedavi planlamasında önemli rol oynadığı saptanmıştır. Annelerin çoğu zamanında doğum yapmış olup çalışmamızda maternal mortalite izlenmemiştir. Hastaların tamamı şifa ile taburcu olmuş olup hospitalizasyon süreleri ortalama 3,4±1,4 gün olarak saptanmıştır. Ayrıca yenidoğanlarda intrauterin gelişim geriliği, düşük doğum ağırlığı gibi fetal komplikasyonlar açısından anlamlı bir farklılık izlenmemiştir. Yenidoğan bebeklerin %82'sinde yenidoğan yoğun bakım takibi gerekmiş olup bu durum daha çok obstetrik nedenlerden kaynaklanarak preterm doğumlarda izlenmiştir. Çalışmamızda ölü doğum izlenmemiştir. Sonuç: Bu çalışma, romatizmal kalp kapak hastalıklarının maternal etkilerini çok yönlü bir şekilde araştırarak, gebelik sürecindeki bu hastalığın anne adayının kardiyovasküler sağlığı üzerindeki etkilerini, gebelik komplikasyonlarına olan yatkınlığı ve fetusun intrauterin gelişimini değerlendirmiştir. Bulgularımız, romatizmal kalp kapak hastalıklarının gebelik sırasında maternal mortalite ve morbidite risklerini artırdığını, ayrıca fetal gelişim üzerinde olumsuz etkilere sahip olabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar, klinik uygulamalarda gebelik öncesi danışmanlık, düzenli takip ve uygun tedavi stratejilerinin önemini vurgulamakta, böylece anne ve fetus sağlığını korumak ve komplikasyon riskini en aza indirmek için önleyici önlemlerin alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Romatizmal kalp kapak hastalığı, gebelik, fetüs, maternal komplikasyon