Gebelikte uygulanan pelvik taban kas egzersizinin cinsel fonksiyon, alt üriner sistem semptomları ve doğum sürecine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırma gebelikte uygulanan pelvik taban kas egzersizlerinin cinsel fonksiyon, alt üriner sistem semptomları ve doğum sürecine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Randomize kontrollü deneysel tasarımdaki bu araştırma, İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniğinde Aralık 2022-Ekim 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma 35 deney grubu, 35 kontrol grubu olmak üzere 70 gebe ile yapıldı. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu, Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ), Uluslararası İnkontinans Konsültasyon Sorgulama Ölçeği-Kadın Alt Üriner Sistem Semptomları Uzun Formu (International Consultation on Incontinence Questionnaire‐Female Lower Urinary Tract Symptoms Long Form (ICIQ-FLUTS LF)), Ara Değerlendirme Formu, Doğum Süreci Takip Formu ve Pelvik Taban Kas Egzersizi Takip Formu" kullanıldı. Her iki gruba veri toplama formları 18-20. gebelik haftası, 26. gebelik haftası, 32. gebelik haftası ve doğum sonrası 3-7. günler arasında uygulandı. Deney grubuna rutin bakım uygulamalarına ek olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Gebelikte Cinsel Yaşam ve Pelvik Taban Sağlığı" başlıklı eğitim kitapçığı ve pelvik taban kas egzersizinin uygulanışına dair eğitim videosu ile 18-20. gebelik haftasında eğitim verildi. Gebelere 20. gebelik haftasından başlanarak 12 hafta boyunca pelvik taban kas egzersizleri uygulatıldı. Kontrol grubundaki gebelere sadece veri toplama formları uygulanarak rutin bakım uygulamaları yapıldı. Bulgular: Deney ve kontrol grubu sosyo-demografik, genel sağlık özellikleri, obstetrik ve jinekolojik özelliklerine ilişkin bulgular açısından benzerdi (p>0,05). Deney grubundaki gebelerin KCİÖ ilk değerlendirme ve son değerlendirme toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,001 p<0,05). Gebelerin KCİÖ son değerlendirme toplam puanlarının ilk değerlendirme toplam puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü (p<0,05). KCİÖ alt boyut puan ortalamalarına bakıldığında Uyarılma, Lubrikasyon, Orgazm ve Doyum Alt Boyut ilk değerlendirme ve son değerlendirme toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Deney grubunda yer alan gebelerin ICIQ-FLUTS LF ilk değerlendirme ve son değerlendirme toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,017 p<0,05). Gebelerin ICIQ-FLUTS LF son değerlendirme puanları ilk değerlendirme puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). Gruplar arasında perineal ağrı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p=0,027, p<0,05). Deney grubuna göre kontrol grubundaki gebelerin daha yüksek oranda perineal ağrı yaşadığı saptandı. Sonuç: Deney grubuna gebelikte uygulanan pelvik taban kas egzersizinin kontrol grubuna kıyasla cinsel fonksiyonu olumlu yönde etkilediği, alt üriner sistem semptomlarını ve doğum sonu perineal ağrıyı azalttığı belirlendi.