Gecikmiş dil ve konuşması olan çocuklarda yutma performansı ve aile etkileniminin araştırılması

Dil gelişimi, genellikle motor becerilerle, özellikle de ağız ve yüz kaslarının koordinasyonuyla ilişkilidir. Hem konuşma hem de yutma esnasında benzer nöromüsküler koordinasyon becerileri kullanılır. Bu nedenle, konuşma gecikmesi yaşayan çocukların bu becerilerin gelişiminde geride kalmaları olasıdır ve bu durum beslenme ve yutma problemlerine yol açabilir. Bu problemlerin birbirleriyle ilişkisi ve bu problemlerin aile üzerinde bıraktığı etkiler hakkında literatürde yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı, GDK bozukluğu olan çocuklarda gecikmiş konuşma ile beslenme-yutma performansı arası ilişkinin ve yutma bozukluğuna bağlı aile etkileniminin araştırılmasıdır. Bu çalışma, 24-60 aylar arası yaş ortalaması 4.37±0.7 olan 3-5 yaş arası gecikmiş dil ve konuşma tanısı alan 40; yaş ortalaması 3.60±0.5 olan sağlıklı kontrol 20 katılımcı ve onların anne, babası ile gerçekleştirilmiştir. Gecikmiş konuşma tanısı için RAM raporu esas alınmıştır. Katılımcıların yutma bozukluklarını değerlendirmesi Pediatrik Yeme Değerlendirme Aracı (PEDI EAT-10), Fonksiyonel Oral Alım Skalası (FOAS), Oral Konuşma Mekanizması Değerlendirme Aracı (OSMSE-3), DSFS ve Karaduman Çiğneme Performans Skalası (KÇPS) ölçekleri kullanıldı. Gecikmiş dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklarda gecikmiş konuşma ile beslenme-yutma performansının aile üzerindeki etkilerini belirlemek için ise Aile Etki Modülü (PedsQL) ve Beslenme Yutma Etki Anketi (FS-IS) anketleri kullanıldı. Çalışmamızın sonuçlarına göre; GDK bozukluğu olan grupla kontrol grubu arasında FOAS, PEDI-EAT-10, KÇPS, OSMSE-3 ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.048, p=0.011, p=0.001, p=0.001). DSFS ölçeğinde ise iki grup arası anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,147). Aile etkilenimine yönelik PedsQL ve FS-IS anketlerinde de gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0.001, p=0.044). Ayrıca GDK'lı grupta PedsQL ile PEDI-EAT-10, OSMSE-3 ve KÇPS arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.362; p=0.005, r=-0,493; p=0,001, r=0.415; p=0.001). Ancak GDK ile FS-IS arasında bir ilişki saptanmamıştır. GDK bozukluğu olan çocuklarda yutma performansları sağlıklı çocuklara kıyasla daha düşük olduğu ve bu durumun ebeveynlerde daha yüksek kaygı durumu ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber beslenme bozukluğu ve buna bağlı aile etkilenimi yönünden belirgin bir fark saptanmamıştır.