Geleneksel Türk müziğinde tanbur ve öğretimine yönelik yaklaşımlar

Geleneksel Türk müziğinin en önemli sazlarından biri olan tanbur, genel özelliği itibarı ile telli, mızrapla çalınan ve perdeli bir sazdır. Orta Asya kökenli olduğu bilinen tanbur çalgısı Osmanlı coğrafyasında çok yaygın bir şekilde kullanılmıştır. Zamanımızda kullanılan şekliyle tanbura ilk kez Kantemiroğlu ile (Dimitrie Cantemir 1673–1723) rastlanıldığı ve Türk müziği ses sistemini ifade maksadıyla kullanıldığı görülmektedir. Bugün, Geleneksel Türk Çalgı Müziği hızla gelişmeye başlamış olmakla birlikte, tanbur öğretiminde sistematik yaklaşım konusunda yeterli metot ve çalışmaların oldukça yetersiz olması dikkat çekmektedir. Bu araştırmanın, tanbur sazıyla ilgili bundan sonraki çalışmalara ve tanbur eğitiminin daha etkin bir işlerliğe kavuşturulmasına katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Tanburun tarihi, terminolojik kökeni, organolojik özellikleri, genel icra özellikleri ve öğretimine-öğrenimine yönelik yaklaşımlar, araştırmanın konularını belirlemektedir. Araştırma, nitel araştırma tekniklerinden görüşme tekniği ile yürütülmüştür. Araştırma sürecinde T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı tanbur sanatçılarıyla ve tanburi akademisyenlerle görüşülmüştür. Sanatçı ve akademisyenlerin konuya göre görüşleri on yedi sorudan oluşan yarı yapılandırılmış değerlendirme ölçeğiyle tespit edilmeye çalışılmış ve görüşmelerden elde edilen veriler içerik çözümlemesi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma için görüşme tekniği ile toplanmış olan veriler literatür taraması ile desteklenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre; icracıların metot kullanımını yardımcı ve faydalı bir kılavuz olarak gördükleri, ağırlıklı olarak meşk yöntemini kullandıkları, meşk geleneğine ait bütün unsurları benimseyerek ve onlardan yararlanarak bu seviyeye geldikleri elde edilen sonuçlardan bazılarıdır. Anahtar Kelimeler: Tanbur, Meşk, Metot, İcra, Öğretim, Öğrenim, Yaklaşım