Gelenekselden modernliğe Osmanlı Devleti'nde sağlık hizmetleri

Osmanlı Devleti, geleneksel dönemde halkın birçok ihtiyacını vakıflar aracılığı ile karşılamış diğer bir taraftan da halka verilen hizmetlerin denetiminde aktif bir rol üstlenmiştir. Geleneksel dönemde verilmiş olan sağlık hizmetleri hem esnaf şeklinde örgütlenen sağlık personeli hem de vakıf şeklinde kurulan dârüşşifâdaki sağlık personeli ile birlikte verilmiştir. Padişah tarafından seçilmiş olan ve ülkedeki sağlık sisteminin en üst makamını temsil eden hekimbaşının görevleri arasında sınavlar, atamalar, denetim ve aziller de yer almıştır. Zaman içerisinde tıp medresesinden mezun hekimler yetişmeye başlamış olsa da usta-çırak esasına dayalı hekimlik eğitimi de devam etmiştir. Ancak çeşitli sebeplerle artan salgın hastalıklar, işinin ehli olmayan hekimler ve diğer sağlık personeli, verilen tıp eğitiminin ve sağlık hizmetlerinin bir süre sonra yetersiz hale gelmesine sebep olmuştur. Tıp eğitimi ve sağlık hizmetlerindeki eksiklikler önce bilinçli hekimler tarafından fark edilmiş, ardından bu farkındalık devlet yetkililerine de sirayet etmiştir. III. Selim (1789-1808)'in döneminde başlatılmış olup yarım kalan yenilikler, II. Mahmut (1808-1839)'un saltanatında devam ettirilmiştir. Bu alandaki değişim ve dönüşüm uzun bir süreci kapsamış; bu süreç içinde koruyucu sağlık hizmetleri kavramı da ortaya çıkmıştır. Gelenekselden Modernliğe Osmanlı Devleti'nde Sağlık Hizmetleri adlı tez çalışmasında, öncelikle Osmanlı Devleti'nin geleneksel dönemde verdiği tedavi edici ve koruyucu sağlık hizmetleri incelenecektir. Ardından Osmanlı'nın modernleşme döneminde yeni kurulan tıp okulu ve hastaneler ile dönemin salgın hastalıkları karşısında atılan adımlar ele alınacaktır. Bu dönemde, halk sağlığına dâir çıkartılan ve uygulanan nizâmnâmeler paylaşılacaktır.