Gelibolulu Mustafa Ali'nin Zübdetü't-Tevarih adlı eserinin 1-111. varaklar arası edisyon kritiği

Gelibolulu Mustafa Álí XVI. Yüzyılın en meşhur bürokrat ve tarihçisidir.Kısa süren yaşamına pek çok eser sığdırmıştır. Bu eserlerden birisi de Õübdetü't-TevÀríò'tir. Eser bir mukaddime, dört tabaka ve hâtimeden oluşmaktadır.Çalışmamız eserin Reşid Efendi nüshasına göre ilk 111 varaklık bölümü ihtivaetmektedir. 1 ve 111. varaklar arası ise eserin mukaddime ve birinci tabakasını içerir.èÁli eserinin girişinde eseri nasıl yazdığını anlattıktan sonra mukaddimesindeNebí, Resÿl ve Ulu´l Azm kavramları ile ilgili bilgiler verir. Birinci tabaka da isesırasıyla Hz. Ádem, Hz. ŞÃ­t, Hz. İdrís, Hz. Nÿh, Hz. Hÿd, Hz. Sâlih, Hz. İbrahim,Hz. İsmaèil, Hz. Lÿt, Hz. İshak, Hz. Yaèkub, Hz. Yusuf, Hz. Eyyub, Hz. Şu´ayb, Hz.Musa, Hz. Yunus b. Meta, Hz. Davud, Hz. Süleyman, Hz. Zekeriya, Hz. Yahya veHz. İsa adlı peygamberlerden tafsilatlı bir şekilde bahseder. Bu yönüyle eser birpeygamberler tarihi hüviyeti taşır.Mustafa èÁlí, Õübdetü't-Tevâríò adlı eserini Kara Yaèkub b. İdris el-Karamâní'nin Arapça olarak kaleme alınmış İşrâúut´-Tevâríò adlı kitabındangenişleterek tercüme ettiğini söyler. Bu sebeple çalışmamızda, zikredilen bu eserinyazma nüshasına ulaşılarak hangi bölümlerinin tercüme edildiği transkripsiyonlumetinde gösterilmiştir.Gelibolulu Mustafa èÁlí´in yazdığı bu eser bu güne kadar üzerindeçalışılmamış eserlerinden birisi olması ve XVI. Yüzyıl Osmanlı toplumu veaydınının peygamberler tarihine bakış açısını yansıtması sebebiyle önemli birçalışmadır. Bu sebeple çalışmamızda eserin Reşid Efendi nüshasına göre ilk 111varağını farklı iki nüshayı da kullanarak çalıştık.Anahtar Kelimeler: 1) Gelibolulu Mustafa èÁlí, 2) Õübdetü´t-Tevâríò, 3) KaraYaèkub b. İdris el-Karamâní, 4) İşrâúut´t-Tevâríò, 5) Peygamberler Tarihi, 6) Nüsha