Gelir dağılımının düzenlenmesinde gelir vergisinin rolü: Türkiye örneği

Gelir dağılımı genel anlamıyla bir toplumda belli bir dönem zarfında meydana gelen milli hasılanın sözkonusu toplumda yaşayan bireyler arasında nasıl ve ne oranda dağıldığını ifade etmektedir. Gelir dağılımı meselesi öteden beri hemen hemen bütün iktisadi yaklaşımların ilgilendiği ve nasıl olması gerektiği konusunda görüş bildirdiği temel ekonomik ve sosyal sorunlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla, önemli bir ekonomik ve sosyal sorun olarak kabul edilen gelir dağılımı konusunda geçmişten günümüze çok çeşitli teoriler ortaya atılmıştır.Gelir dağılımı günümüzde de önemini koruyan ve ülkelerin bir şekilde çözüm aradıkları bir sorundur. Bu nedenle ülkeler gerek uyguladıkları ekonomik sistem, gerekse kendi gelişmişlik seviyelerine göre gelir dağılımına bir çözüm bulmaya çalışmaktadırlar. Gelir dağılımı sorunu genel olarak, piyasa dağılımının adil olduğunu kabul eden görüş ile piyasa dağılımının adaletsiz olduğunu kabul eden görüş çerçevesinde çözülmeye çalışılmaktadır. Dolayısıyla piyasa dağılımının adil olduğunu ileri süren görüş taraftarlarına göre devletin gelir dağılımına müdahale etmemesini veya sınırlı bir şekilde müdahale etmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Buna karşın piyasa dağılımının adaletsiz olduğunu savunan görüş ise devletin gelir dağılımına müdahale ederek düzenlemesi gerektiğini savunmaktadır.Bu çalışma, piyasa dağılımının adil olmadığını, devletin piyasadaki dağılıma müdahale ederek düzenlenmesi gerektiğini savunan görüş çerçevesinde ele alınmış ve maliye literatüründe bir müdahale aracı olarak kabul edilen gelir vergisinin rolü araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde gelir dağılımı teorik bazda ele alınmış, adaletsiz dağılımın nedenleri ortaya konulmuş ve adil dağılımın sağlanmasında kullanılacak temel politika araçları incelenmiştir. İkinci bölümde ise gelir vergisinin teorik yapısı ve gelir dağılımının düzenlenmesinde nasıl bir rolü olduğu ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise Türk Gelir Vergisi ele alınarak, temel unsurları bakımından gelir dağılımının düzenlenmesindeki rolü araştırılmıştır.