Gemi denetim raporlama programı (SIRE) kapsamında gemilerde tespit edilen eksikliklerin analizi

Ucuzluğu ve güvenilirliği nedeniyle uluslararası ticaretin belkemiği olan deniz ticaretinin yıllar içinde artan hacmi nedeniyle gemilerin denetlenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda öncelikle Bayrak Devleti Kontrolü uygulamaya sokulmuş ancak çeşitli sebeplerle (kolay bayrak devleti uygulamaları, sektörün büyümesi, tecrübesizlik, kaynak yetersizliği vb.) bayrak devletlerinin gemileri üzerindeki kontrolünü kaybetmeye başlamasıyla yaşanılan sorunların ortadan kaldırılması maksadıyla yürürlükteki uygulama ve sözleşmelerde değişiklikler yapılarak Liman Devleti Kontrolü yürürlüğe konulmuştur. Bu kapsamda standartları sağlayamayan gemilerin tespit edilerek yaptırımlar uygulanması maksadıyla 14 ülke ile 1982 yılında ilk Mutabakat Zaptı olan Paris MOU imzalanmıştır. Halihazırda dünya denizlerini kapsayan 9 bölgesel MOU ve USCG Liman Devleti Kontrolü'nü yerine getirmektedir. Ancak bu uygulamada da denetçi sayısı azlığı, hedefleme sistemlerindeki parametrik farklılıklar vb. nedenlerle bölgeler arasında standart bir uygulamanın olmaması gibi çeşitli sorunlar ortaya çıkmaya başlamıştır. Son yıllarda ise yukarıda bahsedilen iki uygulamaya ek olarak standart altı gemilerin tespit edilerek yüklerin daha iyi/bakımlı ve sorunsuz gemilere taşıtılması maksadıyla sektörde yer alan çeşitli firmalar tarafından İnceleme Denetimleri kapsamında yük taşıtılacak gemilerin denetimi yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada İnceleme Denetimleri altında yer alan SIRE özelinde Türk firmalarına bir soru formu gönderilerek 2006-2014 yılları arasında yapılan denetimlere ait bilgiler alınmıştır. Bu kapsamda 16 firmaya yapılan toplam 393 denetim incelenmiştir. Denetimler 9 MOU'da, 40 ayrı limanda ve 14 farklı denetçi firma tarafından yapılmıştır. Eldeki edilen verilerin SPSS programında analizi yapılarak değerlendirilmesi yapılmış, gerçekleştirilen denetim sonuçları incelenerek, bulunan eksikliklerin ve bunlara ait sebeplerin araştırılmasına çalışılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda genel itibariyle; - Denetlenen firmaların denetim başına eksiklik oranlarının birbirlerine yakın olduğu, - Denetimlerde saptanan eksikliklerin, gerek yıllara göre gerekse de denetimi icra eden firmalara göre bakıldığında genel toplamda olduğu gibi 5. bölüm (Emniyet Yönetimi), 8. bölüm (Petrol, Kimyasal, LPG ve LNG) ve 11. bölümde (Makine ve Dümen Sistemi) yoğunlaştığı, - Bölgelere göre elde edilen denetim başına eksiklik oranları arasında ciddi bir fark olmadığı, - Denetim başına eksiklik oranının yıllara bağlı olarak azaldığı, tespit edilmiştir.