Techno-political paranoia in George Orwell and Thomas Pynchon

Paranoyanın kökenleri yaşamın en erken dönemlerine kadar uzasa da, M.S. 5. Yüzyıl'da Yunan medeniyetinde ifade edilene kadar bir terim olarak ortaya çıkmamıştır. Kelimenin çağrıştırdığı anlam ise zamandan zamana farklılık göstermekte ve zihinsel rahatsızlıklardan psikolojik sorunlara, sanrılı düşüncelerden hakiki tehditlere kadar değişen bir anlam yelpazesinde yer almaktadır. Kökenleri endüstri devrimine dayanan teknolojik gelişmeler ise beraberinde getirdikleri çeşitli karmaşıklıklar nedeniyle paranoya olgusunu daha da tartışmalı bir hale getirmiştir. Teknoloji (medya da dâhil olmak üzere) öncelikli olarak devlet görevlilerinin veya politikacıların egemenliği altında kaldığında, teknolojinin getirdiği imkânları kendi çıkarları için kullandıkları inkâr edilemez bir gerçektir ve bu durum nihayetinde korkuya, bilinmezliğe ve paranoyaya neden olmaktadır. Başka pek çok edebiyat yazarının yanı sıra George Orwell ve Thomas Pynchon da politikacıların gerçeği saklayıp korku ve propaganda yoluyla başkalarını yanlış yönlendirerek, teknolojiyi nasıl da kendi çıkarlarına kullanabildiklerini göstermek ve incelemek adına edebiyata büyük katkılarda bulunmuşlardır. İşte bu katkılar bu çalışmanın ana konularını oluşturmaktadır. Bu çalışma üç bölüme ayrılmış olup her bölüm de kendi içlerinde üçer kısma bölünmüştür. İlk bölümün ilk kısmı paranoya hakkında genel bir taslak oluşturmak adına tanımları, kelimenin kökenlerini ve taşıdığı anlamları açıklamaktadır. İkinci kısımda ise II paranoyanın genel tarihi ve gelişimi, özellikle edebiyattaki yeri gözetilerek incelenmektedir. Paranoyanın edebiyattaki tasvirleri ise üçüncü kısımda tartışılmaktadır. İkinci bölüm George Orwell'in politik duruşuna dair olup, ilk kısmında yazarın edebiyata katkıları, biyografisi, tarzı ve büyük eserleri ile prensip haline getirdiği temaları açıklanmaktadır. Orwell'in dünya çapında bilinen iki eseri olan Hayvan Çiftliği ve Bindokuzyüzseksendört ise sırasıyla ikinci ve üçüncü kısımlarda politik bakış açılarıyla ele alınmakta ve analiz edilmektedir. Bu bölümün temelinde, totaliter bir rejimin teknolojiyi kötüye kullanarak toplumu nasıl ciddi şekilde istismar, dehşet ve paranoyaya açık hale getirilebildiğinin gösterilmesi vardır. Üçüncü bölümün odağında ise Thomas Pynchon'un yazınsal eserlerinin analitik olarak incelenmesi yer almaktadır. Bu bölümün ilk kısmı yazarın yaşamı, tarzı, öne çıkan eserleri ve temaları üzerine panoramik bir bakış sunmaktadır. Tezin son iki kısmı ise Pynchon'un en beğenilen iki eseri olan 49 Numaraları Parçanın Nidası ve Yerçekiminin Gökkuşağı'nı ele alarak, teknolojinin totaliter bir rejim altındaki modern topluma olan etkilerine yönelik yazarın kötümser bakışını vurgulamaktadır. Bu tezin temelinde Orwell ve Pynchon perspektifinde politik ve despot rejimlerin sayısız elleri ile idare edilen ileri seviyede gelişmiş hazır ve nazır teknolojiyle, tüm dünyanın nasıl da örümcek ağı benzeri bir güvensizlik, kırılganlık, denetlenme ve paranoya hissiyle sarmalandığına ışık tutulması vardır. Çalışma bu konulara dair bir sonuç bölümü ile son bulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Paranoya, teknoloji, totaliter rejim, George Orwell, Thomas Pynchon