Gevherî divanı'nda divan şiiri unsurları

Ortak bir kültür ve coğrafyada gelişen, asırlar boyunca farklı kaynaklardan beslenip ayrı yollardan ilerleyen halk şiiri ile divan şiiri tarihsel süreç içerisinde birbirinden etkilenmiştir. Köklü bir edebî geleneğe sahip divan şiiri zaman içerisinde âşık tarzı halk şiirini etkilemiş, âşıkların eserleri içerisinde divan şiirinin hem mazmun ve hayalleri hem de şekilleri yer almıştır. Bu etkilenme bazen âşıkların divan şairlerini taklit etmesi olarak değerlendirilmiş ve eleştirilmiştir. Divan şiirinin âşık tarzı şiire etkileri üzerine makale kapsamında yayınlar yapılmıştır. Bu çalışmada divan şiiri geleneğinin âşık tarzı halk şiirini nasıl etkilediğini ortaya koymak amacıyla 17. yüzyıl âşıklarından Gevherî'nin divanı şekil ve içerik bakımından incelenmiştir. Böylece divan şiirinin benzetme ve hayal unsurlarını -Gevherî'nin şiirilerinde hareketle- âşık tarzı halk şiirini hangi ölçüde, nasıl etkilediği seçilen örnek şiirler yardımıyla ortaya konulmaya gayret edilmiştir. Âşık tarzı şiir geleneği ve divan şiiri geleneği hakkında bilgi verilmiş, Gevherî divanında yer alan şiirler heceyle ve aruzla yazılmış halk şiirleri, gazel ve müstezat nazım şekliyle yazılmış manzumeler olarak tasnif edilip divan şiiri etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler:XVII. yüzyıl, âşık tarzı halk şiiri, divan şiiri, Gevherî divanı