Girişimcilik, pazar ve öğrenme yönelimlerinin işletme performansına etkisi: MÜSİAD'ın Türkiye üyeleri üzerine bir çalışma

İşletmelerin iş yapma şekillerinin hızla değiştiği, dinamikleştiği, müşteri talep ve isteklerinin çeşitlendiği, birçok paydaşın işletmeler etrafında arttığı, bu paydaşların getirdiği belirsizlikler, işletmelerin artmasıyla oluşan rekabet ortamı işletmeleri daha dinamik, rekabetçi, inovatif olmaya zorlamaktadır. Teknolojileri, ürettikleri ürünlerin çeşitliliği, bilgi birikimleri ile farklılıklarını koruyarak rekabet avantajını uzun süre elinde bulundurmak için, işletmelerin tek çaresi sürekli inovasyon içinde olmak ve bu faaliyetleri sürekli yapabilir olmaktır. Bu noktada girişimci yöneliminin, pazar yöneliminin ve öğrenme yöneliminin önemini kavrayan işletmeler ve araştırmacılar kavramların öncüllerine ve sonuçlarına dikkat kesilmektedirler. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak bu çalışmada girişimci yöneliminin, pazar yöneliminin ve öğrenme yöneliminin firmaların performansı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, girişimcilik yöneliminin alt boyutları olan, yenilikçilik, proaktif davranma, risk alma ve otonomi, pazar yöneliminin alt boyutları olan, müşteri yönelimi, rekabet yönelimi ve fonksiyonlar arası koordinasyon ve öğrenme yöneliminin alt boyutu olan pazar yönlü olma alt boyutlarının firma performansı üzerindeki aracı rollerinin etkileri ele alınmaktadır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, araştırma değişkenleri ile yaş, cinsiyet eğitim, işletmede deneyim, çalışılan departman ve işletmedeki konumunu içeren demografik etmenler arasında anlamlı bir farklılaşmanın olup olmadığını test etmektir. Çalışmada kullanılan veri anket yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırma, Türkiye'de örgütlü olan, 81 adet şube ve temsilciliği bulunan, toplamda 13000 üyeye sahip (www.musiad.org.tr) Müstakil sanayici ve işadamları derneği (MÜSİAD) üyeleri üzerinde yapılmıştır. Anketimize 371 üye katılmıştır. Araştırma çerçevesinde yapılan analizler sonucunda; girişimci, pazar ve öğrenme yönelimlerinin firma performansını olumlu yönde etkiledikleri belirlenmiştir. Analizler sonucunda bütün hipotezler desteklenmiştir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan sonuçlar literatür çerçevesinde değerlendirilmiş ve ileride yapılacak çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Girişimci yönelimi, pazar yönelimi, öğrenme yönelimi, kobiler, sivil toplum.