Göç ve göçmenlik konulu çocuk edebiyatı eserlerinin söz varlığı açısından incelenmesi

Bu çalışma, göç ve göçmenlik konulu çocuk edebiyatı eserlerinde yer alan söz varlığı ögelerini ve kullanım sıklıklarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Uzman görüşüyle belirlenen yedi çocuk edebiyatı eseri detaylı bir şekilde incelenmiş ve eserlerde kullanılan söz varlığı ögeleri (atasözleri, deyimler, terimler, ilişki sözleri, argo sözler ve ikilemeler) ile bu ögelerin kullanım sıklıkları belirlenmiştir. Kitaplar, betimsel analiz yöntemiyle çözümlemiştir. Verilerin analizi için sıklık ve yüzdelik hesaplamaları yapılmıştır. Çalışmada "Türkçenin Söz Varlığı" ana kategori olarak belirlenmiş; "atasözleri", "deyimler", "ikilemeler", "terimler", "ilişki sözleri" , "doldurma sözler" ve "argo sözler" alt kategoriler olarak ele alınmıştır. İncelenen eserler, söz varlığı açısından taranarak, alt kategorilere göre alfabetik sıraya göre sınıflandırılmıştır. Her kitap için söz varlığını oluşturan dilsel ögelerin sıklık ve yüzdelerinin belirtildiği tablolar oluşturulmuştur. Bu tablolar, kullanım sıklıkları bağlamında yorumlanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda toplamda 2889 söz varlığı ögesine ulaşılmıştır. İncelenen kitaplardaki söz varlığı ögelerinin kullanım sıklığına bakıldığında; en çok deyimlerin (948) kullanıldığı, ikinci sırada ikilemelerin (866), üçüncü sırada terimlerin (694), dördüncü sırada doldurma sözlerin (248), beşinci sırada ilişki sözlerinin (96), altıncı sırada argo sözlerin (28) ve son sırada ise atasözlerinin (9) yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bulgulardan hareketle, incelenen göç ve göçmenlik konulu yedi çocuk edebiyatı eserinin zengin bir söz varlığına sahip olduğu söylenebilir. Söz varlığı zengin kitaplarlar sayesinde, ana dili Türkçe olan çocuklar ile hedef dili Türkçe olan çocukların dil becerileri gelişir ve Türkçeyi daha iyi anlama ve ifade etme fırsatı yakalarlar. Çocuklar, kendilerine uygun edebi eserlerle karşılaştıklarında, kahramanlarına öykünerek onlarla özdeşim kurma eğilimindedirler. Kendilerini bu kahramanların yerine koyarak olayları ve durumları hayal dünyalarında canlandırmaya çalışırlar. Özdeşim kurdukları karakterlerin duygularını da deneyimleyerek empati geliştirmeyi öğrenirler. Kitaplar, çocuklara iyi ve kötü durumların hayatın bir parçası olduğunu, hepsinin insanlık durumuna ait olduğunu öğretir. Yalnız olmadıklarını fark etmeleri onlara daha güçlü hissettirir. Bu kitaplar, çocuk okurların sözcük dağarcığını artırmanın yanı sıra göç ve göçmenlik gibi soyut kavramlar hakkında farkındalık oluşturmalarına ve sosyal ile kültürel konulara dair anlayışlarını derinleştirmelerine yardımcı olabilir.