Göçmenlere yönelik kurumsal olmayan gönüllülük faaliyetlerinin motivasyonlarının değerlendirilmesi: Ankara gönüllüler örneği

Son on yılda Suriye savaşı, Ortadoğu ve Kuzey Afrika' nın istikrasız yönetim ve ekonomik zorlukları sonucu yaşanan yoğun göç akımları ile transit ve göç veren ülke tanımlamasından göç alan ülke kategorisine geçen Türkiye'de, özellikle Suriye savaşı ile artarak devam eden insani krizin çözümlenmesinde devlet ve sivil toplum tüm paydaşlarıyla vicdani bir sorumluluk üstlenmiştir. Suriye'den gelen göçmenlerin asgari yaşam düzeyinin çok altında hayatlarını devam ettirmeleri acil insani ihtiyaçlarının giderilmesinde devlet ve sivil toplum kuruluşlarının yanında toplumsal vicdanı hareketlendirmiş, toplumda göçmen farkındalığı oluşturarak beraberinde kurumsal olmayan yeni bir gönüllülük oluşumunu meydana getirmiştir.Türkiye'nin birçok şehrinde benzer sosyolojik örgütlenmelerin olması organize ve süreklilik arz eden bu gönüllülük hareketinin dünyaya örnekliğinin gösterilmesi, modern sivil toplum kuruluşları içerisinde işlenen gönüllülüğün farklı bir versiyonunun literatürde yansıtılması gereği görülmüştür. Bu çalışma ile göçmenlere yönelik kurumsal olmayan gönüllülük faaliyetlerinin motivasyonları, Sosyal Alışveriş, Güçlendirme ve Çatışma Teorileri ve Kültürel Yeterlilik Modeli zemininde, Gönüllülük Motivasyon Envanterleri ekseninde değerlendirilmektedir. Gönüllülerin motivasyonları belirlenirken faaliyetlerinin işleyişi, göçmenlere ve gönüllülüğe bakış açıları derinlemesine anlamdırılarak bütüncül bakış açısı yakalanmaya çalışıldığından nitel araştırma yöntemlerinden fenomolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada gönüllülerin motivasyonlarını arttıran sebeplerin keşfi için Ankara'da faaliyet gösteren 18 gönüllü ile derinlemesine görüşme, 30 kez sahada katılımcı gözlem ve sosyal medya hesaplarını takip yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda gönüllülerin nasıl organize oldukları, nasıl büyük örgütlü yapılara dönüştükleri, din ve empatinin gönüllülük motivasyonunda belirleyiciliği, yeni medya araçlarının modern gönüllülük oluşumlarında hızlandırıcı etkisi, sosyal temas ve görev bilincinin göçmenlere karşı öteki sorumluluğu oluşturarak gönüllülerin göçmenlerle yerleşik toplum arasında sosyo ekonomik ve sosyo kültürel bir köprü görevi üstlendikleri belirlenmiştir. Böylece ulusal ve uluslararası arenada gözardı edilen, kurumsal çatı altına girmeden yürütülen özverili ve sürdürülebilir gönüllülük faaliyetlerinin göçmenlerin sosyal refahının arttırılmasına yönelik sosyo ekonomik politikalarda, göçmenlere yönelik ayrıştırıcı ve ötekileştirici bakış açısının değiştirilerek göçmen ve yerleşik halkın sosyal uyumunu kolaylaştırıcak sosyo kültürel politikalarda değerlendirilmesinin gerekliliği görülmüştür.