Göl soğanı bitkisinden (Leucojum aestivum L.) gümüş nanoparçacıkların sentezlenmesi ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Türkmen N, Göl Soğanı Bitkisinden (Leucojum aestivum L.) GümüĢ Nanoparçacıkların Sentezlenmesi ve Biyolojik Aktivitelerinin Belirlenmesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Eczacılık Bilimleri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Van, 2024. Bu çalıĢmanın amacı, Leucojum aestivum L. (göl soğanı) bitkisinden yeĢil sentez yöntemiyle gümüĢ nanopartiküllerin (La-AgNP) elde edilmesi, karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesidir. ÇalıĢmada, L. aestivum bulblarından elde edilen infüzyon kullanılarak La-AgNP'ler sentezlenmiĢtir. Sentez parametreleri (sıcaklık, gümüĢ nitrat konsantrasyonu, ekstre konsantrasyonu, pH ve süre) optimize edilmiĢtir. Elde edilen nanopartiküller UV-Vis spektrofotometresi, FTIR, SEM ve Zeta Sizer analizleri ile karakterize edilmiĢtir. Bitkinin fenolik içeriği HPLC ile analiz edilmiĢtir. La-AgNP'lerin antimikrobiyal aktivitesi, gram-pozitif ve gram-negatif bakterilere karĢı minimum inhibisyon konsantrasyonu (MĠK) ve bakterisidal etki testleriyle değerlendirilmiĢtir. Sitotoksisite ve antikanser etkileri MRC-5 ve CaCo-2 hücre hatları üzerinde incelenmiĢtir. Sonuçlar, La-AgNP'lerin optimum sentez koĢullarının 2 mM AgNO₃, %15 ekstre konsantrasyonu, 40°C reaksiyon sıcaklığı, pH 9 ve 10 dakika reaksiyon süresi olduğunu göstermiĢtir. Karakterizasyon çalıĢmaları, nanopartiküllerin küresel morfolojiye sahip olduğunu ve ortalama boyutunun 74.7 nm olduğunu ortaya koymuĢtur. HPLC analizleri, ekstrede gallik asit, kateĢin, askorbik asit ve kersetin gibi fenolik bileĢiklerin varlığını göstermiĢtir. La-AgNP'ler, test edilen tüm bakteri türlerine karĢı değiĢen derecelerde antimikrobiyal aktivite sergilemiĢtir. Sitotoksisite testlerinde, La-AgNP'lerin test edilen konsantrasyon aralığında (1.5-12 μg/mL) normal hücreler üzerinde minimal etki gösterdiği, ancak test edilen konsantrasyonlarda belirgin bir antikanser etki göstermediği belirlenmiĢtir. Bu çalıĢma, L. aestivum bitkisinden elde edilen gümüĢ nanopartiküllerin potansiyel antimikrobiyal ajan olarak kullanılabileceğini göstermiĢ, ancak antikanser uygulamalar için daha ileri araĢtırmaların gerektiğini ortaya koymuĢtur.