Göynük'te Türk Devri mimarisi

Batı Karadeniz'in güneybatısında Bolu iline bağlı Göynük, Osmanlı Dönemi'nin Anadolu'da ilk fethedilen yerleşim merkezlerinden biridir. Ayrıca İpek Yolu'nun geçtiği bir ticaret merkezi olması nedeniyle Türk tarihi için önemli bir yere sahiptir. Geleneksel dokusunu koruyabilen bu tarihi ilçe hem erken Osmanlı Dönemi'nin eserlerine ev sahipliği yapmakta hem de geç Osmanlı Dönemi'nin izlerini taşımaktadır. Yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda Göynük kent merkezindeki Türk Devri yapıları, araştırmacıların dikkatini çekmekle birlikte daha çok erken Osmanlı Dönem'ine tarihlenen yapılar üzerinde çalışıldığı görülmektedir. Bu yapılar kentin kurulduğu dönemden günümüze ulaşabilen Gazi Süleyman Paşa Hamamı (14.yy) Akşemseddin Türbesi (15.yy) ve Ömer Sıkkînî Hz. Türbesi'dir (15.yy) Göynük'te günümüze ulaşmış tamamı tescilli 6 adet cami, 4 adet çeşme, 1 adet hamam, 1 adet hükümet konağı, 1 adet kule ve 3 adet türbe olmak üzere toplam 16 adet Türk Devri yapısı bulunmaktadır. "Göynük'te Türk Devri Mimarisi" isimli bu tezde kent merkezindeki, günümüze ulaşmış bu Türk Dönemi yapıları plan, malzeme ve süsleme özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmamız beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kısaca Göynük'ün tarihine yer verdik. Osmanlı Dönemi'nden Cumhuriyet Dönemi'ne kadar olan mimari gelişimi ikinci bölümde ele aldık. Katalog bölümünde Göynük'te inşa edilen Türk Devri yapılarını türlerine göre sınıflandırdık. Dördüncü bölümde çeşitli kaynaklarda yer alan ancak günümüze ulaşamayan yapılarını bir araya topladık. Son bölümde ise Göynük'teki yapıları mimari ve plan özellikleri, süsleme özellikleri, kullanılan inşa malzemesi ve teknik bakımından Türk mimarisi içindeki diğer örnekler ile benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyarak değerlendirdik. Anahtar Kelimeler: Bolu, Göynük, Mimari, Cami, Çeşme, Türbe.