Gözetim toplumu ve yeni iletişim teknolojileri: Z kuşağı üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın temel sorunsalı, dijital teknolojilerin bir yandan gözetim olgusunun kapsamını niceliksel ve niteliksel olarak artırması ve gündelik yaşamı iktidar gözetimine açık hale getirmesi; diğer yandan ise bilgiyi iktidarın tekelinden kurtaracak ve bilginin kolektif olarak yararlanılan, dönüştürülen bir şeye evrilmesine neden olacak dijital kültüre temel oluşturması ve böylece sahip oldukları hakların farkında olan ve karşı gözetim stratejileri üretebilen bireyler yaratması ikiliğine dayanmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda Z kuşağının dijital medyayı efektif bir şekilde kullanarak, bir iktidar uygulaması olan dijital gözetime karşı nasıl bir bilinç geliştirdikleri, 18 kişi ile derinlemesine görüşme tekniğinden yararlanılarak araştırılmıştır. Araştırma sonuçları katılımcıların dijital medyada çok az paylaşım yaptıklarını, daha çok günceli takip etmek ve gelişmelerden haberdar olmak amacıyla dijital medyayı kullandıklarını göstermiştir. Bunun temel sebebini ise katılımcıların dijital medyayı ayrı bir gerçeklik alanı değil, reel yaşantılarının bir uzantısı olarak görmeleri ve medya kullanım pratiklerinin de iktidar gözetiminden ziyade, sosyal ağlarındaki diğer kişilerin gözetimine göre şekillenmesi oluşturmaktadır. Katılımcıların dijital gözetime yönelik karşı gözetim stratejilerinin de bu doğrultuda oluştuğu anlaşılmaktadır. Anahtar kelimeler: Gözetim Toplumu, Dijital Medya, Dijital Gözetim, Z Kuşağı, Dijital Aktivizm, Medya Okuryazarlığı