Gün ışığı aydınlık düzeyinin, Diyarbakır tarihi konut mimarisinde, mekan ve pencere açıklıkları üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Çalışmada, Diyarbakır Tarihi Evleri'ndeki doğal aydınlık düzeyini, cephe yönü ve cephe saydamlık oranlarına göre belirlemek hedeflenmiştir. Bu amaçla, farklı tipolojilerdeki üç Diyarbakır Tarihi Evi'nin cephelerindeki saydamlık oranları hesaplanmış, odalardaki doğal aydınlık düzeyleri ölçümü yapılmıştır. Bu ölçüm ve hesaplamalar sonucu seçilen evlerin ölçüm yapılan odalarındaki doğal aydınlık düzeylerinin işlevleri açısından uygunluğu da değerlendirilmiştir. Belirtilen amaca yönelik olarak bu çalışma sekiz ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; konuya giriş yapılmış ve doğal aydınlatma ile yapılan bu çalışmanın amacı ve önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde; konuyla ilgili daha önceden yapılmış olan çalışmalardan örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde; gün ışığı ile ilgili genel tanımlamalar yapılarak gün ışığını etkileyen etmenler açıklanmıştır. Dördüncü bölümde; Diyarbakır Tarihi Evlerinin özellikleri ve mimari oluşumunu etkileyen etmenler açıklanmıştır. Beşinci bölümde; çalışmanın yöntemi açıklanmış ve çalışmada izlenecek yol belirlenmiştir. Altıncı bölümde; çalışma yapılan evlerin ve odalarının mimari özellikleri açıklanmış, aydınlık düzeyi ölçme sistemi ile saydamlık oranları verilmiştir. Yedinci bölüm, bulgular bölümüdür. Bu bölümde; evlerin ve odalarının maksimum, minimum ve ortalama gün ışığı aydınlık düzeyleri ile saydamlık oranları karşılaştırılmış ve değerlendirilmiştir. Ayrıca, ele alınan mekanlardaki aydınlık düzeyinin uygunluğu değerlendirilmiştir. Sekizinci ve son bölümde; yedinci bölümdeki ölçme ve hesap sonuçlarının genel bir değerlendirmesi yapılmış ve Diyarbakır bölgesi konut tasarımında yol gösterici kimi önerilerde bulunulmuştur. Ek 1 de Bazalt taşının renk ile ilgili ölçüm sonuçları verilmiştir. Ek 2- 16'da ise odalarda altı ay süre ile yapılan ölçüm sonuçları verilmiştir.