Güncel bir imkan olarak stoa ontolojisi

Batı metafiziğinin temel dayanakları ile kavramsal çerçevesini eleştiren ve felsefi yönelimini "Platonculuğu tersine çevirmek" olarak ifade eden Deleuze, problemin üstesinden gelmek için geleneğin içerisinde bulunan bir noktaya işaret eder. Bu nokta, felsefe tarihinde Platonculuğu ilk ve radikal bir biçimde tersine çeviren Stoacılıktır. İdeaları yerinden etmek suretiyle Platoncu varlık anlayışının hiyerarşik yapısını tartışmaya açan Stoacılık, aynı zamanda Sokrates öncesi filozofların doğa görüşlerinin de yeniden değerlendirilmesini sağlamaktadır. Deleuze'e göre varlık/oluş ikiliğini ortadan kaldırma noktasında hem Platoncu ideaları yüzeye indiren hem de Sokrates öncesi dünyanın iç içe geçmiş derinliklerini yüzeye çıkaran Stoacılık, metafizik geleneğin içinden bir çözüm önerisi sunar. Batı metafizik geleneğinin temel kategorilerini ve bu kategorilerin işleyişini tartışmaya açma noktasında, geleneğe karşıt bir alana işaret etmek yerine, tam da geleneğin içinden bir olanağın izini sürmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın konusunu Stoa felsefesinin temel bölümlerinden biri olan fizik oluşturmaktadır. Çalışmanın bölümleri ise geleneksel metafiziğin "gerçeklik", "varlık" ve "evren" tasarımına koşut bir biçimde "fizik", "bir şey", "var olan" ve "evrensel düzen"den oluşmaktadır. İlk bölümde fizik araştırmasının Stoa felsefesi açısından önemi vurgulanarak fiziğin kapsamı ve sınırları belirlenecek; sonraki üç bölümde konu ve dönem açısından sınırları belirlenmiş olan fiziğin detaylarına odaklanılacaktır. Böylelikle Stoa fiziğinin muhalif olduğu geleneksel metafizikten ne ölçüde farklılaştığı ve bu farklılıklar oranında nasıl bir ontolojiye imkan sağlayabileceği ortaya konulmaya çalışılacaktır. Sonuç bölümünde ise Stoa felsefesinin metafizik açmazlara ve problemlere yönelik sunduğu olanaklar tartışılacak ve böylece metafizik geleneğe, gelenek içinden bir müdahalenin ne anlama gelebileceği üzerine sonuçlar çıkarılmaya çalışılacaktır.