Güney Marmara Bölgesinde konkordato talep eden inşaat şirketlerinin ulusal ve uluslararası ekonomik konjektür çerçevesinde incelenmesi

2003 yılında uygulamaya konulan iflas erteleme, 2018 yılı Temmuz ayında yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine, konkordatoya işlerlik kazandırılmak amacıyla İcra İflas Kanunu'nda değişiklikler yapılmıştır. "Anlaşmalı İflas" anlamına gelen konkordato; mali durumu kötüleşmiş olan firma veya şahısların, tarafların hakları gözetilerek borçların ödenebilmesi amacıyla, iyi niyetli olarak alacaklılarla anlaşmaya varılması için yürütülen ve mahkeme onayından geçen süreçlerin işletildiği bir müessesesidir. İnşaat sektörüne mensup işletmelerin konkordato talebinde ilk sırada oldukları anlaşılmaktadır. İlgili konkordato taleplerinin 1/3'lük kısmı Marmara Bölgesindedir. Yapılan çalışma ile, Güney Marmara Bölgesindeki (Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Bilecik İlleri) konkordato talebinde bulunmuş inşaat firmaları hakkında; ölçek, faaliyet alanı, gelir-gider durumları gibi bilgiler toplanmış, talebin oluşmasında rol oynayan nedenler, süreçler ile işletmenin konkordato ilanı sonrasındaki algıları hakkında detaylı veriler toplanmıştır. 2018-2022 yılları arasında; Güney Marmara illerinde, geçici kabul almış inşaat firması sayısı 79 adettir. Bunlardan 44'üne ulaşılmış, oransal olarak %43,04'üne denk gelen 34 firma anketi cevaplandırmıştır. Firmaların komiserleri, yetkilileri ve süreçte görevli olan sektör profesyonelleri anketin katılımcıları olup, anket yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Anket 5 bölümden, 1'i açık uçlu toplam 45 sorudan oluşmaktadır. Elde edilen verilerin iç tutarlılık katsayısı α = 0,714'tür ve yüksek anlamlılığı ifade etmektedir. Firmaların %70'inden fazlasının konkordatoyu olumlu şekilde tamamladığı, ancak bankalar başta olmak üzere paydaşların sürece karşı tutumlarının genellikle negatif yönde olduğu, işletmelerin partnerlerinin birbirlerini ekonomik yönden olumsuz etkilediği sonuçlarına varılmıştır. Ayrıca, heyette sektörel işleyiş konusunda yetkin inşaat mühendisi komiserin bulunmamasının süreci aksattığı, kamu alacaklarının konkordatoya tabi olmayışının firmaları mali yönden zorladığı, devlet teşviklerinden faydalanılamaması ve kamu ihalelerine katılım sağlanamamasından dolayı kaynak yaratılamadığı anlaşılmıştır. Konkordato firmalarına gösterilecek ılımlı tutum, uygulamadaki iyileştirme, firmaların faaliyet süreçlerine haiz heyet oluşturulması ve diğer düzenlemeler neticesinde projelerin başarıya ulaşması sağlanabilecektir. Firmaların; konkordato talebi öncesi ve sonrası süreçlerini kapsayan, bulgular sonucu elde edilen önerilere uyulması halinde, ekonomik sürdürülebilirliğin gerçekleştirilebileceği, istihdam ve vergi kaybı gibi olumsuz durumların engellenebileceği düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: İnşaat sektörü, Konkordato, Ekonomik görünüm