Günlük romatoloji pratiğinde PET/CT çekilen hastaların demografik ve klinik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Giriş: PET/BT'nin romatolojik hastalıkların tanısında ve tedavi takibinde kullanılmasına dair literatürde giderek artan sayıda çalışma mevcuttur. PET/BT'nin altın standart olarak kullanıldığı romatolojik hastalık olmamasına rağmen son kılavuzlarda, büyük damar vaskülitlerinde PET/BT'nin kullanımı invaziv tekniklerin önüne geçmiş görünmektedir. Çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Romatoloji Kliniği'nde PET/BT çekilmiş hastaların demografik, klinik, laboratuvar özelliklerinin, tanı dağılımlarının, PET/BT'nin diğer görüntüleme yöntemleriyle uyumunun ve tedavi izlemindeki rolünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: Hastaların yaşı, cinsiyeti, komorbiditeleri, romatolojik hastalık tanıları, kullandığı ilaçlar, PET/BT çekilme tarihleri ve tanı yaşları kaydedilmiştir. Diğer görüntülemelerinin bulguları, görüntülerin uyumunun değerlendirilmesi amaçlı kaydedilmiştir. Hastaların kontrol PET/BT görüntüleri önceki görüntüleme bulgularıyla kıyaslanarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 01.01.2010 ve 31.12.2020 tarihleri arasında romatoloji kliniğinde PET/BT çekilen, yaş ortalaması 58±15 yıl, 179 (%63,9)'u kadın toplam 280 hasta alındı. PET/BT öncesi 202 (%72,1) hastanın romatolojik hastalık tanısı mevcuttu. PET/BT sonrasında 40 (%48,2) hasta yeni romatolojik hastalık tanısı, 43 (%41,8) hasta romatolojik hastalık dışı tanı aldı. PET/BT değerlendirmesi sonrası 33 (%11,8) hastada herhangi romatolojik hastalık saptanmadı. PET/BT ile tanı konulan romatolojik hastalıklar ise sırasıyla; büyük damar vasküliti (n=11), IgG4-İH (n=10), sarkoidoz (n=9) ve diğer (n=10) olarak saptandı. Romatolojik hastalık dışı tanı alanların 22'sinde malignite saptandı. Kanserlerin dağılımı ise; akciğer (n=8), lenfoma (n=3), meme (n=3) ve diğer (n=8) kanserler olarak saptandı. Malignitenin dışlanması amacıyla PET/BT yapılan 165 hastadan 119'unda, romatolojik tanı amaçlı PET/BT yapılan 91 hastadan 22'sinde LAP mevcuttu. Romatolojik hastalık tanısı alanların %45'inde, romatolojik hastalık dışı tanı alanların %74,4'ünde LAP saptandı (p=0,002). Romatolojik hastalık tanısı alanların (n=40) ortanca SUVmax değeri 4,6 (3,3-7,2), malignite tanısı alanların (n=22) ortanca SUVmax değeri 8 (6,1-10,6) olarak saptandı (p<0,05). Takip amaçlı 18 hastaya PET/BT görüntülemesi yapılırken, 4'ünün tedavisinde görüntüleme sonrasında değişiklik yapılmıştı. Temporal arterit tanılı hastalarda PET/BT'nin MRG ile uyumu %62,5, BT anjiyografi ile uyumu %100, doppler USG ile uyumu %40 saptandı. Takayasu arteriti tanılı hastalarda PET/BT'nin MRG ile uyumu %40, BT anjiyografi ile uyumu %50 ve doppler USG ile uyumu %38 saptandı. Sonuç: Romatoloji kliniğinde değerlendirilen hastalarda sarkoidoz, büyük damar vaskülitleri ve IgG4-İH tanısında ve hastalık takibinde PET/BT görüntülemesinin önemli bir yardımcı tetkik olduğu saptanmıştır. BDH, RA, SpA ve otoinflamatuvar hastalıkların tanı ve izleminde sıklıkla romatizmal hastalıklara eşlik eden malignitelerin araştırılması ve LAP özelliklerinin değerlendirmesi amacı ile kullanıldığı gözlenmiştir. PET/BT bulguları romatolojik hastalıkların erken teşhisinde, yaygınlığının değerlendirilmesinde, malign ve enfeksiyöz etiyolojilerin ayrımında klinisyene önemli yarar sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: PET/BT, romatoloji, büyük damar vasküliti, takayasu arteriti, lenfadenopati, sarkoidoz, NBA, NBİ