Güvenliği artırılmış bir çevrimiçi sınav sistemi geliştirilmesi ve teknoloji kabul düzeyinin incelenmesi

Uzaktan eğitim ortamlarının günümüzde en çok konuşulan problemlerinden bir tanesi çevrimiçi sınav sistemi ve bu sınavlardaki hileli davranışlardır. Web teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, bazı çalışmalarda bu soruna çözüm üretmeye odaklanıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı güvenliği artırılmış bir çevrimiçi sınav sistemi (GAOSS) geliştirilmesi ve bu sistemin teknoloji kabul düzeyinin incelenmesidir. Sınav sisteminin geliştirilmesi için öncelikle alanyazında sistematik bir tarama yapılarak çevrimiçi sınavlarda kopya çekmeyi tespit etme yöntemleri ve güvenliğin sağlanması için alınabilecek güvenlik tedbirleri belirlenmiştir. Bu tedbirler ışığında "görüntü", "ses" ve "log" verilerini toplayıp analiz eden, buna göre kopya belirleme ve önleme işlevlerine sahip bir çevrimiçi sınav sistemi geliştirilmiştir. Bu noktada, kullanıcıların bilgisayar laboratuvarında, kamera ve mikrofon eşliğinde, sınava makine gözetiminde katılabileceği bir çevrimiçi sınav ortamı oluşturulmuştur. Kullanıcıların geliştirilen bu sisteme karşı teknoloji kabul düzeyini ve bu düzeyi etkileyen etmeleri incelemek için karma araştırma desenine göre bir araştırma yürütülmüştür. 2014-2015 eğitim öğretim yılında 105 meslek yüksekokulu öğrencisinin, geliştirilen sistem üzerinden iki kez çevrimiçi sınava girmeleri sağlanmıştır. Geliştirilen sistemin kabul edilme düzeyinin belirlenmesi ve kabul edilme düzeyiyle ilgili faktörler arasındaki ilişkinin sorgulanması amacıyla Teknoloji Kabul Modeli ölçeği aracılığıyla katılımcılardan veri toplanmıştır. Kabul edilme düzeyini etkileyen etmenlerin ortaya çıkarılması amacıyla katılımcılar arasından maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Teknoloji Kabul Modelinde yer alan faktörler, çalışmanın nitel boyutunda tema olarak ele alınmış ve öğrenci ifadeleri üzerinde bu temalar çerçevesinde içerik analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamında, geliştirilen sistem ve sınav uygulama adımları sayesinde, güvenli ve öğrenciler tarafından kabul edilme düzeyi yüksek bir çevrimiçi sınav sisteminin nasıl olabileceğine yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca, GAOSS'un kabul edilme düzeyinin orta seviyede olduğu ve bu düzeyin 14 adet etmenden etkilendiği görülmüştür. GAOSS'da uygulanan teknik tedbirlerin çevrimiçi sınav güvenliği için yeterli olduğu, sınava hazırlık çalışmalarının verimliliğini artırdığı, lise ve üniversite düzeyinde, sözel içerikli derslerin sınavlarında ve çoktan seçmeli cevaplama yönteminde kolaylıkla kullanılabileceği anlaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Güvenliği artırılmış çevrimiçi sınav, güvenli çevrimiçi sınav, teknoloji kabul modeli