Güvenliğin değişen gündemi: İnsan güvenliği perspektifinde Lübnan örneği

Uluslararası sistemin anarşik doğası çerçevesinde devlet ve askeri konular ekseninde şekillenen güvenlik kavramı, Soğuk Savaş sonrası dönemde küreselleşme ile birlikte daha geniş bir perspektifte ele alınmıştır. Tehditlerin ve güvenliğin referans nesnesinin değiştiği bu yaklaşımda insanlığın ihtiyaçlarına ve insanlığı tehdit eden güvenlik tehditlerine odaklanan bir anlayış geliştirilmiştir. 1990'ların ortasından itibaren Güvenlik Çalışmaları literatürüne kazandırılan insan güvenliği kavramı, geleneksel güvenlik anlayışından farklı olarak sosyal adalet, demokratikleşme, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konularını merkeze almıştır. Böylece güvenlik anlayışı yalnızca devleti merkeze alan sınırlamalarından kurtularak, tüm insanlığı güçlendirme anlayışı taşıyan bir nitelik kazanmıştır. Bu bağlamda kendine has toplumsal özellikleri ile konsosyonel demokrasiye dayalı bir yönetim şekli benimseyen Lübnan, insan güvenliği yaklaşımı çerçevesinde yapılacak bir çalışma için uygun bir örnektir. 1943 yılında bağımsızlığını kazanan Lübnan, başta Marunî, Dürzi, Şii ve Sünni topluluklar olmakla birlikte birçok farklı mezhepsel gruba ev sahipliği yapmaktadır. Ekonomik ve siyasi krizlerin yıllardır istikrarı engellediği bu ülkede, son yıllarda insan güvenliği adeta alarm vermektedir. Bu çerçevede çalışmada, insan güvenliği kavramsallaştırması ile Lübnan'da yaşanan krizlerin bireyler üzerindeki etkisi incelenmektedir. Toplumsal çatışmalar ve 1975 İç Savaşı'nın izlerinin hala silinmediği Lübnan'da bireylerin karşı karşıya olduğu güvenlik tehditleri, uluslararası kuruluşların sunduğu veriler çerçevesinde değerlendirilmiştir.