Güvenlik tehditlerinin savunma harcamalarına etkisi: Türk Devletleri Teşkilatı örneği

Bu çalışmada, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi 4 ülkede (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye) güvenlik tehditlerinin savunma harcamalarına etkisi araştırılmaktadır. Bu dört ülkeye ait 2007-2022 dönemini kapsayan verilerin kullanıldığı çalışmada Powell(2022) tarafından geliştirilen QRPD (Toplamsal Olmayan Sabit Etkili Panel Kantil Regresyon) yöntemi kullanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çalışmada bir diğer güncel yöntem KRLS (Kernel Tabanlı Düzenleştirilmiş En Küçük Kareler) metodu da sağlamlık sınamacı amacıyla uygulanmıştır. Çalışmada ayrıca kamu harcamalarının, nüfus artışının, ticari açıklığın, demokratikleşmenin ve doğal kaynak rantının da savunma harcamalarına etkisi analiz edilmiştir. QRPD bulgularına bakıldığında Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinde güvenlik tehditlerinin savunma harcamalarına etkisi, düşük, orta ve yüksek kantil düzeyleri için pozitif olarak tespit edilmiştir. Türk Devletleri Teşkilatına üye dört ülkede güvenlik tehditleri arttıkça savunma harcamaları da artmaktadır. Yine bu ülke grubunda düşük, orta ve yüksek kantil düzeylerinde kamu harcamaları ve doğal kaynak rantı arttıkça savunma harcamalarının da arttığı tespit edilmiştir. Demokratikleşme düzeyi, nüfus artış oranı ve ticari açıklık oranı ise düşük, orta ve yüksek kantil düzeylerinde savunma harcamalarını azaltmaktadır. KRLS bulguları da büyük oranda QRPD bulgularını desteklemektedir. Çalışmada son olarak elde edilen bulgular doğrultusunda politika önerilerine yer verilmiştir.